Dissemination
Standards
Bulletin Board


 


 


ՀՀ ԱՎԾ մեթոդական հիմնապաշար

Տվյալների Տարածման Հատուկ Ստանդարտ
(Համաձայն ԱՄՀ-ին տրամադրած տարբերակի)
 

Հայաստանի Հանրապետություն Ամփոփ մեթոդաբանություն Միջազգային ներդրումային դիրք

Վերջին վերանայումը

20 ապրիլ 2015թ.

Վերջին վավերացումը

20 ապրիլ 2015թ

Պատասխանատու(ներ)         
 
 

Քրիստինե Պողոսյան

ՀՀ ԱՎԾ աշխատակազմի

Վճարային հաշվեկշռի և արտաքին առևտրի վիճակագրության բաժին

Բաժնի պետ

Հայաստանի Հանրապետություն, 0010, ք. Երևան, Հանրապետության պող., Կառավարական տուն 3

  Հեռախոս : 374 11 523 904
  Ֆաքս : 374 11 521 921
  Էլ. փոստ : kristina@armstat.am, info@armstat.am

I. Վերլուծական հիմք. հիմնադրույթներ, սահմանումներ և դասակարգումներ

2.1.1 Հասկացություններ և սահմանումներ

Վերլուծական հիմք: Միջազգային ներդրումային դիրքի (ՄՆԴ) տվյալների հաշվարկման հիմք են հանդիսանում “Վճարային հաշվեկշռի ձեռնարկի” հինգերորդ հրատարակության (ՎՀՁ-5) սահմանումները: Տվյալները ներկայացվում են համապատասխան ժամանակաշրջանի վերջում արտաքին ակտիվների և պարտավորությունների պաշարների գծով, ըստ հետևյալ բաղադրիչների. ուղղակի ներդրումներ, պորտֆելային ներդրումներ` տրոհված կապիտալի մասնակցության արժեթղթերի և պարտքի արժեթղթերի, այլ նեդրումներ և պահուստային ակտիվներ: Ստանդարտ բաղադրիչները կազմված են արտաքին ակտիվների և պարտավորությունների պաշարների դիրքից հաշվետու ժամանակաշրջանի սկզբում և վերջում, ինչպես նաև այն բոլոր փոփոխություններից, որոնք կատարվել են հաշվետու ժամանակաշրջանի ընթացքում, կապված գործառնությունների, գնային, փոխարժեքային և այլ փոփոխությունների հետ:

Սահմանում: Միջազգային ներդրումային դիրքը վիճակագրական հաշվետվություն է, որն արտացոլում է Հայաստանի Հանրապետության արտաքին ֆինանսական ակտիվների և պարտավորությունների պաշարների արժեքը և կազմը` հաշվետու ժամանակաշրջանի (եռամսյակ, տարի) վերջի դրությամբ:

Համապատասխանությունը միջազգային սկզբունքներին: ՀՀ ՄՆԴ-ն կազմվում է ՎՀՁ-5-ի հասկացություններին, սահմանումներին և դասակարգումներին համապատասխան:

2.3.1 Դասակարգում/Հատվածավորում

Դասակարգում: Արտաքին ֆինանսական ակտիվների և պարտավորությունների դասակարգման համար օգտագործվում են ՎՀՁ-5-ի ստանդարտ բաղադրիչները:

 

II. Տվյալների ընդգրկունություն

2.2.1 Ընդգրկունություն

Տվյալների ընդգրկունություն

Տվյալները մշակվում են բանկային համակարգից, մասնավոր հատվածից և պետական կառավարման համակարգից ստացված եռամսյակային տեղեկատվության հիման վրա: Պետական կառավարման, բանկային և մասնավոր հատվածն ընդգրկված են ամբողջովին, մինչդեռ մնացած ոլորտները (ներդրումային հիմնադրամներ և ընկերություններ)` մասամբ:

Աշխարհագրական ընդգրկունությունը: Հայաստանի Հանրապետության աշխարհագրական տարածքը համընկնում է նրա տնտեսական տարածքին:

Ընդգրկվածության բացառություններ

Գործառնությունների ընդգրկունություն: Ֆինանսական ածանցյալ գործիքներ չեն հավաքագրվում, քանի որ այդպիսի գործառնությունները բացակայում են:

 

III. Հաշվապահական հաշվառման կանոններ

2.4.1 Գնահատում

Փոխարկումը միասնական հաշվարկային միավորի: Այլ արժույթով արտահայտված տվյալները փոխարկվում են միասնական փոխարժեքի (ԱՄՆ դոլարի)` օգտագործելով համապատասխան ժամանակաշրջանի վերջին օրվա հաշվարկային փոխանակման կուրսը:

Արժեքային գնահատումը: Արտաքին ֆինանսական ակտիվների և պարտավորությունների գնահատումն իրականացվում է հաշվեկշռային արժեքով:

2.4.2 Հաշվառման սկզբունք

Հաշվառման հիմքը: Կատարված գործառնությունների գծով տվյալները գրանցվում են հաշվեգրման սկզբունքով: Բոլոր տվյալները, որոնք առնչվում են տոկոսավճարներին գրանցվում են  դրամարկղային եղանակով (վճարման պահին) բացառությամբ առևտրային բանկերի ակտիվների ու պարտավորությունների, որոնք գրանցվում են հաշվեգրման եղանակով:

2.4.3 Համախառն/զուտ ցուցանիշների հաշվառման գործընթաց

Արտաքին ֆինանսական ակտիվները և պարտավորությունները գրանցվում են զուտ հիմքով:

 

IV. Հիմնական տվյալների աղբյուրների բնութագրեր

3.1.1 Սկզբնական տվյալների հավաքագրման ծրագիր

ՄՆԴ-ի կազմման համար անհրաժեշտ տվյալները հավաքագրվում են ՀՀ կենտրոնական բանկից (ՀՀ ԿԲ), ՀՀ ֆինանսների նախարարությունից, ինչպես նաև ոչ ռեզիդենտների նկատմամբ արտաքին ֆինանսական ակտիվներ և պարտավորություններ ունեցող ռեզիդենտ-կազմակերպություններից: Այդպիսի կազմակերպությունների ցուցակը առաջին անգամ կազմվել է Հայաստանի Հանրապետության Ազգային վիճակագրական ծառայության (ՀՀ ԱՎԾ) կողմից 1997 թվականին անցկացված օտարերկրյա ներդրումներով կազմակերպությունների հետազոտության արդյունքներով: Հետազոտվող կազմակերպությունների ցուցակն անընդհատ արդիականացվում է ՀՀ ԱՎԾ բիզնես-ռեգիստրի տվյալների հիման վրա:

Ուղղակի ներդրումներ: Ուղղակի ներդրումների վերաբերյալ տվյալները տրամադրվում են ուղղակի օտարերկրյա ներդրումով կազմակերպությունների կողմից (կազմակերպություններ, որոնցում ուղղակի օտարերկրյա ներդրողին է պատկանում բաժնետոմսերի կամ բաժնետերերի ձայների ոչ պակաս քան 10%-ը, և դուստր կազմակերպություններ, որոնցում ուղղակի օտարերկրյա ներդրողին է պատկանում բաժնետոմսերի կամ բաժնետերերի ձայների ավելի քան 50%-ը), եռամսյակային կտրվածքով` բաշխված բաժնետիրական կապիտալի, վերաներդրված շահույթի և այլ կապիտալի: Արտերկրներում կատարված ուղղակի ներդրումների ծավալների վերաբերյալ տվյալները վիճակագրության տեսանկյունից աննշան են:

Պորտֆելային ներդրումներ: Պորտֆելային ներդրումների վերաբերյալ տվյալները ներկայացվում են ՀՀ ԿԲ-ի կողմից` եռամսյակայն պարբերականությամբ (բանկային հատվածի և պետական կառավարման հատվածի գծով) և օտարերկրյա ներդրումով կազմակերպությունների կողմից` տրոհված կապիտալի մասնակցության արժեթղթերի և պարտքի արժեթղթերի:

Ֆինանսական ածանցյալգործիքներ: Ներկայումս ֆինանսական ածանցյալ գործիքներ չկան:

Այլ ներդրումներ: Պետական հատվածի վարկերի վերաբերյալ տվյալները ներկայացվում են ՀՀ ֆինանսների և էկոնոմիկայի նախարարության կողմից: Բանկային հատվածի վերաբերյալ տվյալները (վարկեր, կանխիկ դրամական միջոցներ և ավանդներ, այլ ակտիվներ և պարտավորություններ) ներկայացվում են ՀՀ ԿԲ կողմից: Մասնավոր հատվածի վերաբերյալ տվյալները (վարկեր, առևտրային վարկեր, այլ ակտիվներ և պարտավորություններ) հավաքագրվում են կազմակերպություններից: Կարճաժամկետ առևտրային վարկերի վերաբերյալ տվյալները հաշվարկվում են` օգտագործելով արտաքին տնտեսական գործունեությամբ զբաղվող կազմակերպությունների միանվագ հետազոտության տվյալները:

Պահուստային ակտիվներ: Պահուստային ակտիվների վերաբերյալ տվյալները կազմվում են ՀՀ ԿԲ-ի հաշվեկշռի հիման վրա: Պահուստային ակտիվների բնորոշումը համապատասխանում է ԱՄՀ-ի "Վճարային հաշվեկշռի ձեռնարկին" (ՎՀՁ5):

3.1.2 Սկզբնական տվյալների սահմանում, ընդգրկունություն, դասակարգում, գնահատում և գրանցման ժամկետ

 

Կառուցվածքը, հասկացությունները և սահմանումները համապատասխանում են ՎՀՁ5-ի մեթոդաբանությանը:

3.1.3 Սկզբնական տվյալների  ժամանակայնություն

Եռամսյակային հաշվետվական ձևերը տրամադրվում են ռեսպոնդենտներին հաշվետու ժամանակշրջանի վերջում և պետք է վերադարձվեն 4 շաբաթվա ընթացքում:

 

V. Տվյալների հավաքագրման և մշակման գործընթացներ

3.3.1 Սկզբնական տվյալների վիճակագրական մեթոդներ

Ուղղակի ներդրումներ: Ուղղակի ներդրումների վերաբերյալ տվյալները չեն ճշգրտվում:

Այլ ներդրումներ: Այլ ներդրումների վերաբերյալ տվյալները չեն ճշգրտվում:

Պահուստային ակտիվներ: ՀՀ ԿԲ կողմից տրամադրվող եռամսյակային տվյալները հիմնականում չեն ճշգրտվում: Տարեկան տվյալները նախնական են և ճշգրտվում են առաջին հրապարակումից 4 ամսվա ընթացքում:

3.4.1 Միջանկյալ արդյունքների արժանահավատության ստուգում

Պորտֆելային ներդրումներ: Պորտֆելային ներդրումների վերաբերյալ տվյալները հավաքագրվում են եռամսյակային պարբերականությամբ: Ստուգման նպատակով դրանց արժեքը համեմատվում է նախորդ եռամսյակի տվյալների հետ:

 

VI. Այլ

5.3.2. Փաստաթղթերի և ծառայությունների համացանկի (կատալոգ) առկայություն

Համաձայն վիճակագրական աշխատանքների տարեկան ծրագրի, յուրաքանչյուր տարի ԱՎԾ-ն հրապարակում և տարածում է Վիճակագրական հրապարակումների համացանկ (կատալոգ): Համացանկը պարունակում է մանրամասն և հստակ գծագրված տեղեկատվություն ԱՎԾ թղթային տարբերակով հրապարումների վերաբերյալ: Համացանկը ներկայացնում է յուրաքանչյուր հրապարակման վերնագիրը` համառոտ բովանդակությամբ, պարբերականությունը և հրապարակման օրը:

Համացանկի նպատակն է ծանոթացնել սպառողներին ԱՎԾ կողմից հրապարակվող վիճակագրական արտադրանքին:

Համացանկի էլեկտրոնային տարբերակը տեղադրված է ԱՎԾ կայքում`

http://www.armstat.am/am/?nid=82&id=1412