Dissemination
Standards
Bulletin Board


 


 


ՀՀ ԱՎԾ մեթոդական հիմնապաշար

Տվյալների Տարածման Հատուկ Ստանդարտ
(Համաձայն ԱՄՀ-ին տրամադրած տարբերակի)

 

Հայաստանի Հանրապետություն Ամփոփ մեթոդաբանություն Գների ինդեքս

Սպառողական գներ

Վերջին վերանայումը

7 մարտի 2017թ.

Վերջին վավերացումը

7 մարտի 2017թ

Պատասխանատու(ներ)

        
 

 

Մարիամ Երիցյան

ՀՀ ԱՎԾ աշխատակազմի

Գների վիճակագրության և միջազգային համադրումների բաժին

Բաժնի պետ

Հայաստանի Հանրապետություն, 0010, ք. Երևան, Հանրապետության պող., Կառավարական տուն 3

 

Հեռախոս :

374 11 523 946, 564 566

 

Ֆաքս :

374 11 521 921

 

Էլ. փոստ :

mariam_yeritsyan@armstat.am, info@armstat.am

 

I. Վերլուծական հիմք. հիմնադրույթներ, սահմանումներ և դասակարգումներ

2.1.1 Հասկացություններ և սահմանումներ

Վերլուծական հիմք: ՀՀ ՍԳԻ-ի հաշվարկման մեթոդաբանությունը  մշակվել է հիմնվելով  "Սպառողական գների ինդեքսի ձեռնարկ .տեսություն  և կիրառում, 2004"( ԱՄԿ/ԱՄՀ/ՏՀԶԿ/ՄԱԿ ԵՏԽ/Եվրոստատ/ՀԲ) ձեռնարկի, ինչպես նաև 2016թ. դեկտեմբերի 12-ին ՀՀ Վիճակագրական խորհրդի կողմից հաստատված Հայաստանի Հանրապետությունում Սպառողական գների ինդեքսների հաշվարկման մեթոդաբանական ցուցումների մասին ձեռնարկի:

Սահմանում: Սպառողական գների ինդեքսն որոշում է կայուն զամբյուղի ապրանքների գների և ծառայությունների սակագների ընդհանուր մակարդակի փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում և որոշում այդ արժեքի հարաբերակցության մեծությունը հաշվետու ժամանակահատվածում բազիսային ժամանակահատվածի համեմատ:

ՍԳԻ-ն բնութագրում է բնակչության կողմից ձեռք բերված ապրանքների և ծառայությունների գների և սակագների ընդհանուր մակարդակի փոփոխությունը տարեկան, եռամսյակային, ամսական պարբերականությամբ:

2.3.1 Դասակարգում/Հատվածավորում

Դասակարդում: Ապրանքների սպառումն ու ագրեգացիան իրականացվում է ըստ Եվրոպական ԱՍԸՆԴ-ի (Անհատական սպառման ըստ նպատակների դասակարգիչ)  5 նիշ դասակարգչի:

 

II. Տվյալների ընդգրկունություն

2.2.1 Ընդգրկունություն

Տվյալների ընդգրկունություն

Բնակչության ընդգրկունություն: Հետազոտության մեջ ընդգրկվում են բոլոր տեսակի տնային տնտեսություններն անկախ եկամտի աղբյուրից և չափից:

Աշխարհագրական ընդգրկունություն: ՀՀ սպառողական ապրանքների (ծառայությունների) գների (սակագների) ամենամսյա դիտարկումներն՝ ըստ սահմանված մեթոդաբանության, իրականացվում են քաղաքային բնակավայրերում՝ մայրաքաղաք Երևանում և հանրապետության 10 քաղաքներում, որոնք ներկայացնում են ՀՀ բոլոր 10 մարզերը:  

Ըստ մարզերի, գների (սակագների) դիտարկումները կատարվում են հիմնականում մարզկենտրոններում կամ համեմատաբար բնակչության մեծ թվաքանակ ունեցող քաղաքներում:

Ապրանքների ընդգրկունություն: Սպառողական ապրանքի (ծառայության) ներկայացուցիչ է համարվում կոնկրետ ապրանքի (ծառայության) համասեռ ապրանքների (ծառայությունների) խումբը, որոնք իրենց սպառողական հատկանիշներով գրեթե չեն տարբերվում մեկը մյուսից, կամ էլ ունեն աննշան որակական տարբերություններ, որոնք չեն ազդում ապրանքի (ծառայության) հիմնական սպառողական հատկանիշների վրա:

Սպառողական գների ինդեքսի զամբյուղի կազմում ներառվում են բոլոր տեսակի ապրանքները և ծառայությունները, որոնք ունեն լայն սպառում բնակչության կողմից, և հետևաբար համեմատական մեծ տեսակարար կշիռ սպառման ծախսերում:

Միևնույն ժամանակ սպառողական զամբյուղում անհրաժեշտ է ընդգրկել նաև այսպես կոչված թանկարժեք` ոչ պարտադիր օգտագործման համար նախատեսված ապրանքները և ծառայությունները (ոսկերչական ապրանքներ, նոր ավտոմեքենաներ, սև խավիար և այլն), որոնք չունենալով լայն սպառում հիմնական բնակչության շերտերում, այնուամենայնիվ իրենց համապատասխան՝ ոչ այդքան մեծ տեսակարար կշռով պետք է ներգրավված լինեն սպառողական զամբյուղում:

Ընդգրկվածության բացառություններ

 ՀՀ ՍԳԻ-ում չեն ներառվում կապիտալ սեփականությունը, օրինակ` տունն, ձեռնարկությունների կամ կառավարության կողմից սպառված ապրանքներն ու ծառայությունները, ինչպես նաև խաղատների կողմից մատուցված ծառայությունները:

Ըստ միջազգայնորեն ընդունված մեթոդաբանության, ՍԳԻ-ի հաշվարկներում չեն ընդգրկվում նաև գների կարճաժամկետ զեղչերը (5-ից 6 օր), հիմնական ապրանքատեսակի հետ առաջարկվող մեկ այլ զեղչված՝ հատուկ առաջարկվող ապրանքների և ծառայությունների գները, ինչպես նաև բնակչության որոշակի խմբերի համար իրականացվող զեղչերը:

ՍԳԻ-ի կազմում չեն ընդգրկվում էքսքլյուզիվ՝ բարձրարժեք բրենդային խանութներում վաճառվող ապրանքները, հնաոճ ապրանքները, հեղինակային գեղանկարչական ստեղծագործությունները և այլն:

Ոչ ռեզիդենտ հանդիսացող բնակչության ծախսերի մասին տվյալները չեն ներառվում:

 

III. Հաշվապահական հաշվառման կանոններ

2.4.1 Գնահատում

Որպես գին արձանագրման է ենթակա սպառողական շուկայի վաճառքում առկա ապրանքի փաստացի գինը, ինչը վճարվում է կանխիկ դրամով: Ծառայության համար արձանագրման է ենթակա ծառայության առանձին տեսակի փաստացի գինը (սակագինը), որը մատուցվել է բնակչությանը և վճարվել է դրա դիմաց կանխիկ դրամով, ինչպես նաև պետության կողմից սահմանվող որոշ ծառայությունների սակագները:

Սպառողական գինը (սակագինը), որը հանդիսանում է վաճառքի վերջնական գին, ներառում է ԱԱՀ,  ակցիզային,  վաճառքի և այլ տեսակի հարկերը  և տուրքերը:  

2.4.2 Հաշվառման սկզբունք

Գների դիտարկման ժամկետ: ՀՀ ՍԳԻ-ի հաշվարկման համար գները դիտարկվում են ամսական պարբերականությամբ, առևտրի և ծառայության կետեր 3 անգամյա այցելության միջոցով, հստակ պահպանելով այցելությունների 10-օրյա միջակայքը (յուրաքանչյուր  ամսվա 1-ին, 10-ին,  20-ին և դրանց մոտակա օրերին):

Ընդհանուր առմամբ, իրականացնելով ամսական երեքանգամյա դիտարկումներ, յուրաքանչյուր բազային օբյեկտ գնադիտարկողը տվյալ ամսվա ընթացքում այցելում է մեկ անգամ: Երկու այցելությունների միջև ընկած ժամանակահատվածը յուրաքանչյուր բազային օբյեկտի համար կազմում է մեկ ամիս: 

Թարմ միրգ, բանջարեղեն, վառելիք (բենզին, դիզելային վառելիք) ապրանքախմբերում ընդգրկված ապրանք-ներկայացուցիչների գծով, դիտարկումներն իրականացվում են ամսական 3 անգամյա պարբերականությամբ` 1-ին, 10-ին և 20-ին կամ դրանց մոտակա օրերին՝  յուրաքանչյուր դիտարկման ժամանակ այցելելով դրանց դիտարկման համար ընտրված բոլոր դիտարկման օբյեկտները:

Յուրաքանչյուր տարվա համար նախօրոք կազմվում է գնադիտարկումների հստակ ժամանակացույց:

IV. Հիմնական տվյալների աղբյուրների բնութագրեր

3.1.1 Սկզբնական տվյալների հավաքագրման ծրագիրը

Կշիռների սկզբնաղբյուրներ:

Համաձայն սպառողական գների ինդեքսի (ՍԳԻ) հաշվարկման մեթոդաբանության, հիմք ընդունելով Հայաստանի Հանրապետությունում հաշվետու ժամանակաշրջանին նախորդող տարվա իրականացված տնային տնտեսությունների կենսապայմանների ամբողջացված (ընտրանքային) հետազոտության արդյունքները: Սպառողական զամբյուղի մեջ ընդգրկված որոշ ապրանքների և ծառայությունների համար ծախսումների մասին տվյալներն, ճշգրտվում են կամ տեսակարար կշիռները հաշվարկվում են, օգտագործելով նաև տնտեսության համապատասխան ճյուղերում բազիսային տարում ձևավորված  համապատասխան վիճակագրական ցուցանիշներով:

Բացի ՍԳԻ-ի զամբյուղում ներառած ապրանքների և ծառայությունների տեսակարար կշիռներից անհրաժեշտ է ունենալ նաև նրա կազմում ընդգրկված առանձին մարզերի կշիռների մասին տվյալներ, որպեսզի հնարավոր լինի մարզերը ներկայացնող բնակավայրերի ՍԳԻ-ներից ստանալ մեկ ընդհանուր սպառողական գների ինդեքս Հայաստանի Հանրապետության համար:

Մարզերի կշիռները ձևավորվում են հետևյալ վիճակագրական ցուցանիշների հիման վրա`

ապրանքաշրջանառության ծավալ,

մատուցված վճարովի ծառայությունների ծավալ,

 բնակչության թվաքանակ:

Ապրանքների ընտրանք: Գների դիտարկման համար ապրանքատեսակների ընտրությունն իրականացվում է`

·         ըստ տնային տնտեսությունների կենսապայմանների ինտեգրացված հետազոտության ծախսումների մասին տվյալների,

·         հաշվի առնելով ապրանքախմբերի տեսակարար կշիռները,

·         գին դիտարկող մասնագետների կողմից,

·         փորձագիտական գնահատականներով:

Գին դիտարկող վիճակագիրը տվյալ ապրանքի (ծառայության) համար ընտրում է առավել ներկայուցուցչական ապրանքի (ծառայության) տարատեսակ, խորհրդակցելով առևտրի, ծառայության կետի վաճառքի մասնագետների հետ:

Վաճառակետերի ընտրանք: Առևտրի ոլորտի բազային կազմակերպւթյուններն՝ ինչպիսիք են սուպերմարկետները, մթերային խանութները, ոչ մթերային խանութները, խառը խանութները, գյուղատնտեսական մթերքի շուկաները, ինչպես նաև ծառայություններ մատուցող կազմակերպությունները՝ հանրային սննդի կետերը, իրավաբանական և բանկային համակարգում գործող կազմակերպությունները, բժշկական հիմնարկները, ուսումնական հաստատությունները ընտրվում են համաձայն՝ առևտրաշրջանառության և մատուցված ծառայությունների ծավալի, առևտրի սպասարկման ծառայություններ մատուցելու որոշակի մակարդակի առկայության, դրանցում առկա ապրանքների և ծառայությունների կայուն խմբաքանակի, երկարատև կայուն գործունեության պատմության, տեղաբաշխվածության (գտնվելու վայրը) և այլնի:

Յուրաքանչյուր ապրանքի (ծառայության) - ներկայացուցչի համար բազային օբյեկտների քանակությունը տվյալ դիտարկման բնակավայրի համար հաշվարկվում է ելնելով համապատասխան մարզի առևտրաշրջանառության, մատուցված ծառայությունների ծավալների հանրապետության համապատասխան ցուցանիշների ընդհանուր ծավալներում ունեցած տեսակարար կշիռներից, ինչպես նաև բնակչության թվաքանակից:

Ընտրանքի չափ: ՍԳԻ-ի հաշվարկմներում ներկայում ընդգրկված են 452 ապրանք-ծառայություն (տարրական ագրեգատներ, որոնք ունեն համապատասխան տեսակարար կշիռ): Ամեն ապրանքի (ծառայության) համար ընտրվում է 2-ից 3 ներկայացուցիչ հստակ նկարագրով:

Յուրաքանչյուր ապրանքի (ծառայության) համար գների դիտարկման նպատակով ընտրվում է 3-ից 12 առևտրի ծառայության բազային կետ, հաշվի առնելով տվյալ մարզում դիտարկվող բնակավայրի բնակչության թվաքանակի, առևտրի շրջանառության և ծառայությունների ծավալների մասին ցուցանիշները:

Յուրաքանչյուր ամիս գրանցվում և մշակվում է շուրջ 250 000 գնային տեղեկատվություն:

Գների վերաբերյալ տվյալների հավաքագրման եղանակներ: Դիտարկված գներն արձանագրվում են գների դիտարկման համար կազմված ձևի լրացման միջոցով:

Որոշ ծառայությունների սակագների հավաքագրումը, որոնք հաստատագրված են ամբողջ հանրապետության համար, ինչպիսիք են օրինակ հեռահաղորդակցության, էլեկտրաէներգիայի, գազի և այլ ծառայությունների սակագները, իրականացվում է կենտրոնացված կարգով` ՍԳԻ-ի հաշվարկի համար պատասխանատու վերը նշված ՀՀ ԱՎԾ-ի բաժնում:

Գնային տվյալների հավաքագրումը` նախօրոք մշակված հարցաթերթերի միջոցով, իրականացվում է դիտարկվող առևտրի կամ ծառայության օբյեկտի (կազմակերպության) կողմից ինքնուրույնաբար՝ լրացված հարցաթերթերի ժամանակացույցին համապատասխան ներկայացմամբ:

 

3.1.2 Սկզբնական տվյալների սահմանում, ընդգրկունություն, դասակարգում, գնահատում և գրանցման ժամկետ

Ապրանքի/արտադրանքի մասնացուցակ: Ապրանքների և ծառայությունների անվանացանկը համապատասխան սահմանումներով պատրաստվում է ՀՀ ԱՎԾ աշխատակազմի գների վիճակագրության և միջազգային համադրումների բաժնի կողմից: : Ապրանքների բնութագրերը ներկայացնում են մանրամասներ ապրանքի որակական հատկանիշների, չափման միավորի և այլն մասին: Ապրանքների և ծառայությունների առաջարկված հիմնական սահմանումներին համապատասխան  դիտարկվող բնակավայրերում  գների(սակագների) դիտարկման և արձանագրման համար ընտրվում են մարզի համար առավել արդիական ներկայացուցիչներ Ապրանքների և ծառայությունների համար ավելի մանրամասնեցված բնութագրերով գին դիտարկող վիճակագրերը իրականացնում են գների դիտարկումներ՝ կազմելով և ներկայացնելով ընտրված առավել ներկայացուցչական տարատեսակների հավելյալ բնութագրերը, որոնք ներառում ենարտադրող երկրի,գույնի, բաղադրության, առևտրային ապրանքնանշի, մոդելի և այլնի մասին տվյալներ:

Նույն ապրանքի (ծառայության) համար դիտարկվող տարբեր բնակավայրերում կարող է ընտրվել տարբեր տեսականի, որն ընդհանուր առմամբ պետք է համապատասխանի ՀՀ ԱՎԾ-ի կողմից նախանշված տեխնիկական բնութագրերին և ապահովի ապրանքների տեսականու բազմազանությունը ՀՀ սպառողական շուկայում:

3.1.3 Սկզբնական տվյալների  ժամանակայնություն

Մուտքագրված և ստուգված գների մասին տվյալներն էլեկտրոնային կապի միջոցով տասնօրյա պարբերականությամբ սահմանված ժամկետներում ներկայացվում են ՀՀ ԱՎԾ գների վիճակագրության և միջազգայի համադրումների բաժին:

Ամսական ՍԳԻ-ի հաշվարկման համար գնային տեղեկատվության ներկայացման վերջնաժամկետը հանդիսանում է հաշվետու ամսվա 25-ը:

3.2.1 Սկզբնական տվյալների գնահատում

Ապրանքների և դրանց խմբերի, ինչպիսիք են ալկոհոլային խմիչք և ծխախոտ, բջջային հեռախոսակապի, կապի և այլնի կշիռները, որոնք հաշվարկվում են տնային տնտեսությունների հետազոտությունից ստացված տվյալների հիման վրա, ենթարկվում են որոնք ճշգրտումների ըստ ճյուղային բաժիններից ստացված ապրանքաշրջանառության և ծառայությունների ծավալների հիման վրա ստացված տեսակարար կշիռների:

Գների մասին սկզբնական տեղեկատվության գնահատումն իրականացվում է գին դիտարկող մասնագետի կողմից: Եթե տվյալ ապրանքի գինը մեկ ամսվա ընթացքում աճել կամ նվազել է 50 և ավել տոկոսային կետով, ապա դրա ճշգրտությունը ստուգվում է կրկնակի այցելության միջոցով կամ պարզվում են փոփոխության հստակ պատճառները: ՀՀ ԱՎԾ բաժնում ստացված գնային տվյալները ենթարկվում են տրամաբանական, մաթեմատիկական և փորձագիտական վերլուծությունների: 

 

V. Տվյալների հավաքագրման և մշակման գործընթացներ

 

3.3.1 Սկզբնական տվյալների վիճակագրական մեթոդներ

Բացակայող գների արտացոլումը: Ապրանքատեսակի ժամանակավոր բացակայության դեպքում դրանց գնային փոփոխությունը գնահատվում է համապատասխան ենթախմբի գնային փոփոխությամբ: Որոշ դեպքերում, բացառությամբ սեզոնային ապրանքների, տվյալ առևտրային օբյեկտում ժամանակավորապես բացակայող ապրանքի կամ ծառայության գինը (սակագինը) գնահատվում է տվյալ ապրանքի գնադիտարկման համար նախօրոկ ընտրված մնացած առևտրային կետերում արձանագրված գների միջին երկրաչափական ինդեքսային գործակցի կիրառմամբ:  

Փոխարինող ապրանքների ընտրություն: Ապրանքատեսակի երկարատև բացակայության դեպքում (առնվազն երկու ամսվա ընթացքում), այն փոխարինվում է նմանատիպ բնութագիր և որակական հատկանիշներ ունեցող այլ ապրանքատեսակով: Ապրանքատեսակի կամ ծառայության տեսակի սպառողական շուկայից անհետանալու ժամանակ, կիրառելով համապատասխան մեթոդաբանություն, դրանք փոխարինվում են նույն անվանմամբ և որակական հատկանիշներով մեկ այլ տեսակով: Ժամանակավորապես բացակայող ապրանքների բացակայության ժամանակ, գների ինդեքսների ագրեգացման ընթացքում, տվյալ ապրանքի համար որպես գնի ինդեքս օգտագործվում է համապատասխան ենթախմբի գների ինդեքսը, հաշվարկված ենթախմբի առկա ապրանքատեսակներով:

Որակական տարբերությունների ուղղումը: Դիտարկվող ապրանքի կամ ծառայության որակական փոփոխությունների մասին տեղեկատվությունն առաջնահերթ ստացվում է գնադիտարկման ընթացքում գին դիտարկող մասնագետի կողմից: Առևտրի կետի աշխատակիցների և համապատասխան մասնագետների օգնությամբ գնադիտարկող մասնագետը հաշվարկում է որակական փոփոխության արժեքը: Որակի ճշգրտման այս մեթոդը կոչվում է Էքսպերտային` տրամաբանական ճշգրտում

Դրա հետ մեկտեղ ՀՀ ՍԳԻ-ի հաշվարկման համար կիրառվում են որակի ճշգրտման այլ մեթոդներ`

Ø  ուղղակի կամ պարզ համադրման,

Ø  ապրանքների տեսականու ժամանակային համընկման,

Ø  ընդհանուրի միջինի բաշխման կամ կամրջային համընկման,

Ø  հոմոգեն մոդելի (ապրանքի ներկայացուցչի) փոփոխության տեղադրման,

Ø  տարբերակի արժեքի (չափի միավորների) ճշգրտման;

ՀՀ ՍԳԻ-ի հաշվարկներում կիրառվող որակի ճշգրտման մեթոդներն ըստ առանձին ապրանքախմբերի`

Ø  պարենային ապրանքներ` ուղղակի համադրման, տարբերակի արժեքի և կամրջային համընկնման,

Ø  հագուստեղեն և կոշկեղեն` ուղղակի համադրման, կամրջային համընկման, 

Ø   ավտոմեքենաներ` ուղղակի համադրման, էքսպերտային գնահատման, կամրջային համընկնման,

Ø  հեռուստացույցներ, լվացքի մեքենաներ, սեղանի համակարգիչներ, նոութբուկներ, կահույք, տնային էլեկտրոնային սարքավորանք ` ուղղակի համադրման, համընկման և կամրջային համընկնման:

Նոր արտադրանքի ներառումը: Ընդմիշտ բացակայող համարվում է այն ապրանքը, որը համեմատաբար երկար ժամանակ (2-3 ամսից ավել) բացակայել է սպառողական շուկայից, չի ունեցել սպառում, հետևաբար ապագայում չի նախատեսվում դրա արտադրությունը նախկին որակական հատկանիշներով:

Սպառողական ապրանքների դիտարկման գործող ցանկում հնարավոր է և անհրաժեշտ իրականացնել ընդմիշտ բացակայող ապրանքատեսակի փոփոխություն, քննարկելով փոփոխման անհրաժեշտության հարցը բազային առևտրի կետերի  ապրանքագետ մասնագետների հետ:

Քանի որ այդ ապրանքները (ընդմիշտ բացակայող) մշտապես անհասանելի են սպառողների համար և դրանց գների դիտարկումն անհնարին է, դրանք փոխարինվում են նոր, նմանատիպ ապրանքներով, որոնց ընդհանրացված տեխնիկական բնութագրերը հիմնականում համապատասխանում են նախկինում դիտարկվող ապրանքի բնութագրին:

Բացառապես նոր անվանմամբ և տեխնիկական բնութագրով ապրանք կամ բնակչությանը մատուցված ծառայություն ներառվում է ՀՀ ՍԳԻ-ի կազմում միայն զամբյուղի վերանայման՝ վերահաշվարկման ժամանակ:

Մինչև կշիռների հաջորդ արդիականացումը, նոր անվանման ապրանք կամ ծառայություն ՍԳԻ-ի կազմում չի ներառվում:

Սեզոնային ապրանքներ: Սեզոնային ապրանքներ են համարվում այն ապրանքները, որոնք

ա/ տարվա մի որոշ ժամանակահատված (պայմանավորված եղանակային պայմաններով և այլն) ամբողջովին բացակայում են շուկայից,

բ/ առկա են շուկայում ամբողջ տարվա ընթացքում, բայց տարվա որոշ եղանակներին և սեզոններին (պայմանավորված նաև ազգային ավանդույթներով, տոներով)  բնութագրվում են գնի և ծավալի պարբերաբար մեծ տատանումներով:

 Այն ապրանքները, որոնք պայմանավորված են ա) կետով կոչվում են վառ կամ սուր արտահայտված սեզոնային ապրանքներ, իսկ բ) կետով պայմանավորված ապրանքները համարվում են թույլ արտահայտված սեզոնային ապրանքներ:

Վառ կամ սուր արտահայտված սեզոնային ապրանքները դասվում են  ժամանակավորապես բացակայող ապրանքների շարքին: Ժամանակավորապես բացակայող կարող է համարվել այն ապրանքը, հետևաբար դրա գնի մասին տեղեկատվությունը, որն ունի սպառողական շուկայում նորից ի հայտ գալու հավանականություն: Ապրանքատեսակը պարզապես անհետացել է սպառողական շուկայից տարբեր` սեզոնայնությամբ, տեխնիկական, տրանսպորտային և այլ պայմանավորված պատճառներով: Ժամանակավորապես բացակայող սեզոնային ապրանքներին են դասվում այնպիսի ապրանքներ, ինչպիսիք են բանջարեղեն և միրգ ապրանքախմբերի թարմ ապրանքատեսակները, հագուստի և կոշկեղենի որոշ տեսակներ և այլն: Վերջիններիս շուկայից բացակայությունը և հետագայում ի հայտ գալու մոտավոր ժամանակահատվածը կանխագուշակելի է: Սեզոնային ապրանքների բացակայության պայ­մաններում բացակայող ապրանքի անհատական գնի ինդեքսի փոխարեն օգտագործվում է համապատասխան ապրանքախմբի գնի ինդեքսը:

Սեզոնային ապրանքների գների  գնահատման մեթոդը հետևյալն է. սեզոնային ապրանքի արձանագրված վերջին միջին ամսական գինը դրա բացակա ամիսներին հաշվարկելտվյալ ապրանքի համապատասխան   խմբի կամ ենթախմբի ինդեքսներով  մինչև դրա նորից ի հայտ գալու ամսվան նախորդող ամիսը:

Սեփականատերերի կողմից զբաղեցված բնակելի կառույցներ: Սեփականատերերի կողմից զբաղեցրած բնակելի կառույցների ծառայությունների պայմանակայնորեն գնահատված սակագների մասին հաշվարկ չի կատարվում:

3.3.2 Վիճակագրական այլ գործընթացներ

Ընթացիկ ինդեքսի կշիռների ժամանակաշրջանը: Ընթացիկ ինդեքսի համար կշիռների ժամանակաշրջանը 2016 թվականն է: Հաշվի առնելով Հայաստանի Հանրապետությունում 2015թ. (հոկտեմբեր-դեկտեմբեր) և 2016թ. հունվար-սեպտեմբեր ամիսներին իրականացված տնային տնտեսությունների կենսապայմանների ամբողջացված (ընտրանքային) հետազոտության արդյունքները և միջև 2016թ. դեկտեմբերն ընկած ժամանակահատվածում յուրաքանչյուր ապրանք-ծառայության գնային փոփոխությունները, կատարվել է սպառողական զամբյուղում ընդգրկված ապրանք (ծառայություն)-ներկայացուցիչների տեսակարար կշիռների վերահաշվարկ: Սպառողական գների ինդեքսների հաշվարկման համար որպես բազիսային ժամանակահատված ընդունվել է 2016 թվականի դեկտեմբեր ամիսը:

Կշիռների նորացման հաճախականությունը: Կշիռները նորացվում են յուրաքանչյուր տարի, համապատասխան տվյալների առկայության և դրանց գնահատելու հնարավորության պայմաններում:

Ամենացածր աստիճանի ինդեքսների հաշվարկ:  Նվազագույն մակարդակի (յուրաքանչյուր ապրանքատեսակի) ինդեքսները հաշվարկվում են որպես յուրաքանչյուր ապրանքի կամ ծառայության ընթացիկ և բազիսային ժամանակահատվածներում արձանագրված ընտրված տեսակների միջին երկրաչափական  գների հարաբերակցություն:

Ագրեգացում: Ապրանքային խմբերի և ընդամենը ՀՀ հիմնական ինդեքսների ագրեգացման համար կիրառվում է հաստատուն կշիռներով Լասպեյրեսի մոդիֆիկացված բանաձևը:

Կշիռների և բազիսային ժամանակաշրջանի համաձայնեցվածություն: Կշիռները և ինդեքսների բազիսային ժամանակաշրջանները ներդաշնակեցված են միմյանց:

Նորացված կշիռներով ինդեքսի համաձայնեցումը նախորդ տարիների ինդեքսի հետ: Նորացված կշիռներով ՍԳԻ-ին փոխկապակցվում է նախորդ տարիների ՍԳԻ-ների հետ:

Հղման ժամանակաշրջան: Բազիսային ժամանակաշրջան` 2016թ.

Ինդեքսների սեզոնային ճշգրտում: Սեզոնային ճշգրտումներ չեն իրականացվում:

3.4.1 Միջանկյալ արդյունքների արժանահավատության ստուգում

Գների վերստուգում: Գների մեծ տատանումների դեպքում հավաքագրողները ներկայացնում են դրանց հիմնավորումները: Հավաքագրված տվյալների արժանահավատության ստուգման նպատակով, պարբերաբար իրականացվում են դիտարկվող բազային առևտրի և ծառայության կետերի ստուգիչ այցելություններ:

Տվյալների մշակման գործընթացների վերստուգում:  Յուրաքանչյուր ամիս կատարվում է գնային տեղեկատվության, առանձին ինդեքսների թվաբանական և տրամաբանական խաչաձև ստուգում, օգտագործելով տարբեր համակարգչային բանաձևեր:

VI. Այլ

5.1.5 Տվյալների տարածում/ տրամադրում ըստ պահանջի

Վիճակագրական գաղտնիք  չհանդիսացող տվյալները, որոնք չեն հրապարակվում, սակայն հնարավոր է ստանալ տվյալների հիմնապաշարից (բազա), տրամադրվում են ըստ պահանջի:

Տե´ս նաև 5.2

5.3.2. Փաստաթղթերի և ծառայությունների համացանկի (կատալոգ) առկայություն

Համաձայն վիճակագրական աշխատանքների տարեկան ծրագրի, յուրաքանչյուր տարի ԱՎԾ-ն հրապարակում և տարածում է Վիճակագրական հրապարակումների համացանկ (կատալոգ): Համացանկը պարունակում է մանրամասն և հստակ գծագրված տեղեկատվություն ԱՎԾ թղթային տարբերակով հրապարումների վերաբերյալ: Համացանկը ներկայացնում է յուրաքանչյուր հրապարակման վերնագիրը` համառոտ բովանդակությամբ, պարբերականությունը և հրապարակման օրը:

Համացանկի նպատակն է ծանոթացնել սպառողներին ԱՎԾ-ի կողմից հրապարակվող վիճակագրական արտադրանքին:

Համացանկի էլեկտրոնային տարբերակը տեղադրված է ԱՎԾ կայքում`

http://www.armstat.am/am/?nid=82&id=1412