Dissemination
Standards
Bulletin Board

 

 


ՀՀ ԱՎԾ մեթոդական հիմնապաշար

Տվյալների Տարածման Հատուկ Ստանդարտ
(Համաձայն ԱՄՀ-ին տրամադրած տարբերակի)
 

Հայաստանի Հանրապետություն Ամփոփ մեթոդաբանություն Արդյունաբերական արտադրանքի ինդեքս

Վերջին վերանայումը

20 ապրիլ 2015թ.

Վերջին վավերացումը

20 ապրիլ 2015թ

Պատասխանատու(ներ)         
 
 

Աշոտ Անանյան

ՀՀ ԱՎԾ աշխատակազմի

Արդյունաբերության վիճակագրության բաժին

Բաժնի պետ

Հայաստանի Հանրապետություն, 0010, ք. Երևան, Հանրապետության պող., Կառավարական տուն 3

  Հեռախոս : 374 11 523 543
  Ֆաքս : 374 11 521 921
  Էլ. փոստ : ashot@armstat.am, info@armstat.am

 

I. Վերլուծական հիմք. հիմնադրույթներ, սահմանումներ և դասակարգումներ

2.1.1 Հասկացություններ և սահմանումներ

Վերլուծական հիմք:Արդյունաբերական արտադրանքի ինդեքսի տվյալները  հաշվարկվում են ամսական  կտրվածքով և հիմնականում համապատասխանում են "Արդյունաբերական արտադրանքի ինդեքսի միջազգային հանձնարարականներ 2009 ձեռնարկի (Նյու- Յորք, հունվար 2009, ՄԱԿ-ի վիճակագրական վարչություն): Ինդեքսի  հաշվարկի ժամանակ  կիրառվում են  Լայսպերեսի ինդեքսները: Սեզոնային ճշգրտման հաշվարկներ չեն իրականացվում :

Հիմնադրույթներ: Տվյալ ցուցանիշն արտացոլում է նախորդ տարվա համեմատ, համադրելի գներով, արդյունաբերական արտադրանքի ծավալների փոփոխությունը:

Սահմանում: Արդյունաբերական արտադրանքի ծավալն ընդամենը և ըստ առանձին ճյուղերի, որոշվում է արժեքային արտահայտությամբ, որպես թողարկված արտադրանքի, կատարված արդյունաբերական բնույթի աշխատանքների և մատուցված ծառայությունների ծավալների հանրագումար:

Դասակարգում: Օգտագործվում է տնտեսական գործունեության տեսակների դասակարգիչը, որը համահունչ է NACE 2 տարբերակին:

Ֆ

II. Տվյալների ընդգրկունություն

2.2.1 Ընդգրկունություն

Տվյալների ընդգրկունություն

Ճյուղային ընդգրկունություն: Վիճակագրական դիտարկումներում ընդգրկված են դասակարգչի` հանքագործական արդյունաբերություն, մշակող արդյունաբերություն, էլեկտրաէներգիայի, գազի, գոլոշու և լավորակ օդի մատակարարում, ջերմամատակարարում կոյուղու, թափոններիկառավարում և վերամշակում. (NACE 2 դասակարգչի B, C, D, E բաժիններ) գործունեության տեսակներով զբաղվող կազմակերպությունները:

Աշխարհագրական ընդգրկունություն: Ընդգրկում է Հայաստանի Հանրապետության ողջ տարածքը:

Չներառվող գործունեություն

NACE դասակարգչի 05, 06 և 09 հատվածներն առկա չեն (նշված գործունեությունները բացակայում են):

III. Հաշվապահական հաշվառման կանոններ

2.4.1 Գնահատում

Արտադրանքի թողարկման վերաբերյալ տվյալները ներկայացված են ընթացիկ գներով: Կազմակերպության կողմից թողարկված ամբողջ արտադրանքի (աշխատանքների, ծառայությունների) ծավալը որոշվում է առանց ներքին շրջանառության արժեքի: Ավելացված արժեքի և ակցիզային հարկերը չեն հաշվառվում, ինչպես արդյունաբերական արտադրանքի ծավալի, այնպես էլ արդյունաբերական արտադրանքի ֆիզիկական ծավալի ինդեքսը հաշվարկելիս:

Արտադրանքի գնահատականը համադրելի գներով, իրականացվում է  արդյունաբերողների գների հիման վրա: Թողարկված արտադրանքի ծավալի ինդեքսը հաշվարկելու համար օգտագործվում են նախորդ տարվա գները:

2.4.2 Հաշվառման սկզբունք

Հաշվառումն իրականացվում է աճողական կարգով, հաշվեգրման սկզբունքով:

IV. Հիմնական տվյալների աղբյուրների բնութագրեր

3.1.1 Սկզբնական տվյալների հավաքագրման ծրագիր

Արտադրության դիտարկման ժամանակահատվածը: Ինդեքսը հաշվարկվում է մոտ 1350 խոշոր և միջին կազմակերպություներից ամսական և մոտ 1200 գերփոքր և փոքր կազմակերպություններից եռամսյակային կտրվածքով ընտրանքային կարգով հավաքագրված տեղեկությունների հիման վրա:

 Կշիռների սկզբնաղբյուրները: Արդյունաբերական կազմակերպությունների դիտարկում:

Ապրանքների ընտրանքը: Ընդգրկվում են այն ապրանքները, որոնք ապահովում են արդյունաբերության ճյուղերին և ենթաճյուղերին բնորոշ արտադրատեսակների ներկայացուցչականությունը:

Միավորների ընտրություն: Ընտրանքի համար հիմք է հանդիսանում աշխատողների թվաքանակը:

Ընտրանքի չափը: Ամենամսյա վիճակագրական մոնիթորինգն ընդգրկում է մոտ 1350, իսկ եռամսյակայինը` մոտ 2550 արդյունաբերական կազմակերպություններ և անհատ ձեռնարկատերեր:

Տվյալների հավաքագրման եղանակները: Արդյունաբերական կազմակերպություններից վիճակագրական տեղեկությունների հավաքագրումն իրականացվում է փոստով: Էլեկտրաէներգիայի արտադրության տվյալները ներկայացվում են վարչական վիճակագրություն վարող համապատասխան մարմնի` ՀՀ էներգետիկայի և բնական պաշարների նախարարության կողմից:

3.1.2 Սկզբնական տվյալների սահմանում, ընդգրկունություն, դասակարգում, գնահատում և հաշվառման ժամանակահատված

Օգտագործվող ցուցանիշների բնութագրիչները: Թողարկվող արտադրանքը արժեքային և բնեղեն (քանակական) արտահայտութամբ, պատրաստի արտադրանքի իրացումը:

Ապրանքների/արտադրանքի մանրամասնեցումը: Հաշվետու միավորները ներկայացնում են արտադրանքի մանրամասնեցված հատկորոշիչները, որպեսզի միևնույն արտադրանքի համար հնարավոր լինի ստանալ հաշվետվություն ընթացիկ գների և արտադրության ծավալների վերաբերյալ:

3.1.3 Սկզբնական տվյալների  ժամանակայնություն

Ամսական և եռամսյակային հաշվետվությունները ներկայացվում են մինչև հաշվետու ամսվան հաջորդող 5-րդ աշխատանքային օրը, իսկ տարեկան հաշվետվությունները` մինչև հաշվետու տարվան հաջորդող ապրիլի 1-ը:

3.2.1 Սկզբնական տվյալների գնահատում

Ընթացիկ տարվա հաշվետու ժամանակահատվածում կազմակերպությունների կողմից նախորդ տարվա վերաբերյալ ներկայացված տվյալների ճշգրտությունը (ընթացիկ գներով) ստուգվում է` համեմատելով դրանք նախորդ տարի ներկայացված համապատասխան տվյալների հետ:

V. Տվյալների հավաքագրման և մշակման գործընթացներ

3.3.1 Սկզբնական տվյալների վիճակագրական մեթոդներ

Գործընթացներ տվյալների չստացման դեպքում: Սահմանված ժամկետում վիճակագրական տվյալների չներկայացման դեպքում կրկնվում են նախորդ ժամանակաշրջանի տվյալները:

Բացակայող գների հաշվառումը: Ցածր առաձգականությամբ որոշ ապրանքատեսակների գծով իրականացվում է բացակա ծավալների գնահատական, ընդ որում օգտագործվում են ինչպես տնային տնտեսությունների, այնպես էլ այլ ընտրանքային հետազոտությունների արդյունքները:

Փոխարինվող ապրանքների ընտրանքը: Երբ որևէ արտադրանքի թողարկումը դադարեցվում է երկար ժամանակով կամ ընդմիշտ, ապա եթե հնարավոր է, ընտրվում է տվյալ կազմակերպության կողմից թողարկվող մեկ այլ արտադրանք` ցանկալի որակի և նույնանման բնութագրիչներով:

Որակական տարբերությունների ուղղում: Չի կիրառվում:

Նոր միավորների և արտադրատեսակների ներառումը: Նոր կազմակերպությունները տարվա ընթացքում ընդգրկվում են վիճակագրական մոնիտորինգում, ըստ հետևյալ չափանիշների` խոշոր և միջին կազմակերպությունները` բոլորը, իսկ գերփոքր և փոքր կազմակերպությունները` կախված արտադրության ծավալներից:

3.3.2 Վիճակագրական այլ գործընթացներ

Բազային կշիռները փոխվում են յուրաքանչյուր ամիս (կուտակային հիմքով, սկսած տարվա սկզբից) հիմնված տնտեսական գործունեության տեսակների արդյունաբերական բաժինների  (NACE 2 դասակարգչի B, C, D, E բաժիններ) կողմից թողարկված արտադրանքի ագրեգացված մեթոդի հիման վրա:

Կշիռների բնութագրիչներ: Արտադրանքի թողարկում:

Ընթացիկ ինդեքսների կշիռների ժամանակահատվածը: Յուրաքանչյուր ամիս:

 Կշիռների արդիականացման պարբերականությունը: Տարեկան:

Ամենացածր կարգի ինդեքսների հաշվարկ: Արդյունաբերական արտադրանքի ֆիզիկական ծավալի ինդեքսները հաշվարկվում են տնտեսական գործունեության տեսակների դասակարգչի (NACE) 5-նիշ մակարդակով:

Ագրեգացում: Արդյունաբերական արտադրանքի ֆիզիկական ծավալի ինդեքսի հաշվարկման ժամանակ կիրառվում են Լայսպերեսի ինդեքսները:

Արժեքի կշիռների ժամանակաշրջանի և բազիսային ժամանակաշրջանի համաձայնեցում: Շղթայական ինդեքսի հաշվարկման համար բազիսային տարի է հանդիսանում 2008թ. (=100):

Նորացված կշիռներով ինդեքսի կապակցումը նախորդ տարիների ինդեքսի հետ: Նախորդ տարիների ժամանակագրական շարքերի ստացման համար կիրառվում է նորացված կշիռներով փոփոխված բազայի ինդեքսի փոխկապակցումը հին շարքերի հետ:

Հաշվետու ժամանակաշրջան: Հաշվետու ժամանակաշրջաններ են հանդիսանում նախորդ ժամանակաշրջանը, նախորդ տարվա նույն ժամանակաշրջանը,  2008թ.(=100):Արդյունաբերական արտադրանքի ֆիզիկական ծավալի ինդեքսը հաշվարկվում է համադրելի գներով:

Ինդեքսների ուղղումն ըստ սեզոնային գործոնների: Սեզոնային տատանումների հետ կապված ճշգրտումներ չեն իրականացվում:

3.4.1 Միջանկյալ արդյունքների արժանահավատության ստուգում

Տվյալների ստուգում: Ստացված տեղեկատվությունը ենթակա է ինչպես տրամաբանական, այնպես էլ թվաբանական ստուգման (համակարգչի միջոցով):

Տվյալների մշակման մեթոդների ստուգում: Կշիռների ճշգրտությունը ստուգվում է յուրաքանչյուր տարի:

VI. Այլ

5.1.5 Տվյալների տարածում/ տրամադրում ըստ պահանջի

Համապատասխան տեղեկատվությունը տրամադրվում է ըստ պահանջի:

5.3.2. Փաստաթղթերի և ծառայությունների համացանկի (կատալոգ) առկայություն

Համաձայն վիճակագրական աշխատանքների տարեկան ծրագրի, յուրաքանչյուր տարի ԱՎԾ-ն հրապարակում և տարածում է Վիճակագրական հրապարակումների համացանկ (կատալոգ): Համացանկը պարունակում է մանրամասն և հստակ գծագրված տեղեկատվություն ԱՎԾ թղթային տարբերակով հրապարումների վերաբերյալ: Համացանկը ներկայացնում է յուրաքանչյուր հրապարակման վերնագիրը` համառոտ բովանդակությամբ, պարբերականությունը և հրապարակման օրը:

Համացանկի նպատակն է ծանոթացնել սպառողներին ԱՎԾ կողմից հրապարակվող վիճակագրական արտադրանքին:

Համացանկի էլեկտրոնային տարբերակը տեղադրված է ԱՎԾ կայքում`

http://www.armstat.am/am/?nid=82&id=1412