Dissemination
Standards
Bulletin Board


 


 


ՀՀ ՎԿ մեթոդական հիմնապաշար

Տվյալների Տարածման Հատուկ Ստանդարտ
(Համաձայն ԱՄՀ-ին տրամադրած տարբերակի)
 

Հայաստանի Հանրապետություն

Ամփոփ մեթոդաբանություն

Արտաքին պարտք

Վերջին վերանայումը

30 հունվար 2020թ.

Վերջին վավերացումը

31 հունվար 2020թ.

Պատասխանատու(ներ)         
 
 

Քրիստինե Պողոսյան

ՀՀ ՎԿ

Վճարային հաշվեկշռի և արտաքին առևտրի վիճակագրության բաժին

Բաժնի պետ

Հայաստանի Հանրապետություն, 0010, ք. Երևան, Հանրապետության պող., Կառավարական տուն 3

  Հեռախոս : 374 11 583 995
  Ֆաքս : 374 11 521 921
  Էլ. փոստ : kristina@armstat.am, info@armstat.am
 

 

I. Վերլուծական հիմք. հիմնադրույթներ, սահմանումներ և դասակարգումներ

2.1.1 Հասկացություններ և սահմանումներ

Վերլուծական հիմք: Արտաքին պարտքի (ԱՊ) վիճակագրության վարման հիմք են հանդիսանում «Վճարային հաշվեկշռի և միջազգայն ներդրումային դիրքի 6»-րդ ձեռնարկի հրատարակության (ՎՀՁ6)  և  «Արտաքին պարտքի վրճակագրություն. ձեռնարկ կազմողների և օգտագործողների համար»(արտաքին պարտքի գծով ձեռնարկի) սահմանումները: Համախառն արտաքին պարտքի գծով պարտավորությունների պաշարները եռամսյակի վերջում ներկայացվում են ըստ տնտեսության   հատվածների` պետական կառավարման մարմիններ, կենտրոնական բանկ, ավանդային կազմակերպություններ, բացառությամբ կենտրոնական բանկի և այլ հատվածներ,, ուղղակի ներդրումների տարր հանդիսացող միջֆիրմային շարժերը բերվում են առանձին բաժնով, առանց տնտեսության հատվածների բաժանման:  Համախառն արտաքին պարտքը տրոհվում են նաև ըստ մարման ժամկետների (կարճաժամկետ և երկարաժամկետ)` ելնելով սկզբնական մարման ժամկետներից և ըստ պարտքի գործիքների` պարտքի արժեթղթեր, առևտրային վարկեր, վարկեր, կանխիկ դրամական միջոցներ և ավանդներ, այլ պարտքային պարտավորություններ և միջֆիրմային վարկեր (ՎՀՁ-6-ի ցուցումներին համապատասխան):  Պարտքի գծով տվյալները համապատասխանում են միջազգային ներդրումային դիրքի (ՄՆԴ) վիճակագրության համապատասխան ցուցանիշների հետ:

Սահմանում: Համախառն արտաքին պարտքը ժամանակաշրջանի ցանկացած պահին փաստացի ընթացիկ և ոչնչով չպայմանավորված պարտավորությունների չվճարված գումարն է, որը պահանջում է հիմնական պարտքի և /կամ/ տոկոսների վճարումներ հետագայում ժամանակի որևէ պահին և իրենից ներկայացնում է ռեզիդենտների պարտավորությունները ոչ ռեզիդենտների նկատմամբ:

Համապատասխանությունը միջազգային սկզբունքներին: ՀՀ Համախառն արտաքին պարտքի տվյալները կազմվում են ՎՀՁ-5-ում ՀՀ կենտրոնական բանկի կողմից` ՎՀՁ6-ում և Արտաքին պարտքի ձեռնարկում բերված հասկացություններին, սահմանումներին և դասակարգումներին համապատասխան:

2.3.1 Դասակարգում/Հատվածավորում

Դասակարգում: Արտաքին պարտքի պարտավորությունների դասակարգման համար օգտագործվում է ստանդարտ բաղադրիչների համակարգը ՎՀՁ-6-ին համապատասխան:

 

II. Տվյալների ընդգրկունություն

2.2.1 Ընդգրկունություն

Տվյալների ընդգրկունություն

Արտաքին պարտքի ընդգրկունությունը: Ընդգրկված են ՎՀՁ-5-ի մեթոդաբանությամբ նախատեսված բոլոր գործառնությունները:

Աշխարհագրական ընդգրկունությունը: Հայաստանի Հանրապետության աշխարհագրական տարածքը համընկնում է նրա տնտեսական տարածքին:

Ընդգրկվածության բացառություններ

Ֆինանսական ածանցյալ գործիքներ չեն հավաքագրվում, քանի որ այդպիսի գործառնությունները բացակայում են:

Չհաշվառվող գործունեություն

Տնային տնտեսությունների պարտավորությունները չեն ներկայացվում:

 

III. Հաշվապահական հաշվառման կանոններ

2.4.1 Գնահատում

Փոխարկումը միասնական հաշվարկային միավորի: Այլ արտարժույթներով արտահայտված տվյալները փոխարկվում են մեկ միասնական արժույթի (ԱՄՆ դոլարի), օգտագործելով համապատասխան ժամանակաշրջանում գործարքի ավարտման պահին գոյություն ունեցող շուկայական փոխանակման կուրսը (գնման և վաճառքի միջին արժեքը):

Արժեքային գնահատումը: Արտաքին ֆինանսական ակտիվները և պարտավորությունները հաշվարկվում են շուկայական արժեքով:

2.4.2 Հաշվառման սկզբունք

Հաշվառման հիմքը: Պարտքի դիրքը հաշվարկվում է հաշվեգրման սկզբունքով բացառությամբ կազմակերպությունների տվյալների, որոնք գրանցվում են կանխիկ սկզբունքով:

 

IV. Հիմնական տվյալների աղբյուրների բնութագրեր

 

3.1.1 Սկզբնական տվյալների հավաքագրման ծրագիր

Պարտքի արժեթղթեր: Ոչ ռեզիդենտների կողմից գնված պարտքի արժեթղթերի գծով տվյալների աղբյուր են հանդիսանում վարչական ռեգիստրներից ստացված տվյալները:

Առևտրային վարկեր: Երկարաժամկետ առևտրային վարկերի գծով տվյալները ստացվում են ՀՀ ՎԿ կողմից իրականացվող կազմակերպությունների հետազոտությունների միջոցով: Ընդ որում ՀՀ ՎԿ-ն կարճաժամկետ առևտրային վարկերի վերաբերյալ տվյալների գծով իրականացնում է գնահատում` օգտագործելով արտաքին տնտեսական գործունեությամբ զբաղվող կազմակերպությունների միանվագ հետազոտության տվյալները:

Վարկեր: Վարկերի գծով տվյալները ՀՀ ԿԲ-ն ստանում է ՀՀ ֆինանսների նախարարությունից, ֆինանսական կազմակերպություններից, ինչպես նաև ՀՀ ՎԿ-ից, որն իրականացնում է  կազմակերպությունների հետազոտությունները:

Կանխիկ դրամական միջոցներ և ավանդներ: Կանխիկ դրամական միջոցների և ավանդների վերաբերյալ տվյալները գրանցելու նպատակով ՀՀ ԿԲ-ն օգտագործում է սեփական պարտավորությունների վերաբերյալ տվյալները և առևտրային բանկերից ստացված տեղեկատվությունը, ինչպես նաև ՀՀ ԿԲ կողմից իրականացվող դրամական փոխանցումների վերաբերյալ ընտրանքային հետազոտությունների արդյունքները:

Այլ պարտքային պարտավորություններ: Այլ պարտքային պարտավորությունների վերաբերյալ տվյալները ՀՀ ԿԲ-ն ստանում է ՀՀ ՎԿ-ից` կազմակերպությունների հետազոտությունների հիման վրա, ինչպես նաև ֆինանսական կազմակերպություններից:

Միջֆիրմային վարկերՄիջֆիրմային վարկերի վերաբերյալ տվյալների աղբյուր հանդիսանում են  կազմակերպությունների հետազոտությունը ` իրականացվող ՀՀ ՎԿ կողմից և ֆինանսական հատվածից ստացվող տեղեկատվությունը` հավաքագրվող ՀՀ կենտրոնական բանկի կողմից:

3.1.3 Սկզբնական տվյալների  ժամանակայնություն

Տվյալների հավաքագրումն և մշակումը համապատասխանում են արտաքին պարտքի վիճակագրության տարածմանը ներկայացվող ժամանակայնությանն ու պարբերականությանը:

 

V. Տվյալների հավաքագրման և մշակման գործընթացներ

3.3.1 Սկզբնական տվյալների վիճակագրական մեթոդներ

Պետական և ֆինանսական հատվածների տվյալների ընդգրկունության, դասակարգչային, ժամանակային և արժեքային գնահատման վիճակագրական ճշգրտումներ չեն իրականացվում: Որոշ վիճակագրական ճշգրտումներ են իրականացվում կազմակերպությունների հետազոտությունների տվյալների գծով:

3.3.2 Վիճակագրական այլ գործընթացներ

Տվյալների սեզոնային ճշգրտումներ չեն իրականացվում:

 

VI. Այլ

5.3.1. Հետադարձ կապի ապահովման համար անհրաժեշտ տեղեկատվության տարածում

ՀՀ ՎԿ վիճակագրական տեղեկատվության տարածման և մարկետինգի բաժինը պատասխանատու է վիճակագրական հարցերի համար: Հետադարձ կապի վերաբերյալ անհրաժեշտ տեղեկատվությունը ներկայացված է ՀՀ ՎԿ բոլոր հրապարակումներում համապատասխանաբար:

5.3.2. Փաստաթղթերի և ծառայությունների համացանկի (կատալոգ) առկայություն

Համաձայն վիճակագրական աշխատանքների տարեկան ծրագրի, յուրաքանչյուր տարի ՎԿ-ն հրապարակում և տարածում է Վիճակագրական հրապարակումների համացանկ (կատալոգ): Համացանկը պարունակում է մանրամասն և հստակ գծագրված տեղեկատվություն ՎԿ թղթային տարբերակով հրապարումների վերաբերյալ: Համացանկը ներկայացնում է յուրաքանչյուր հրապարակման վերնագիրը` համառոտ բովանդակությամբ, պարբերականությունը և հրապարակման օրը:

Համացանկի նպատակն է ծանոթացնել սպառողներին ՎԿ կողմից հրապարակվող վիճակագրական արտադրանքին:

Համացանկի էլեկտրոնային տարբերակը տեղադրված է ՎԿ կայքում`

https://www.armstat.am/am/?nid=82&id=2227