Dissemination
Standards
Bulletin Board


 


 


ՀՀ ՎԿ մեթոդական հիմնապաշար

Տվյալների Տարածման Հատուկ Ստանդարտ
(Համաձայն ԱՄՀ-ին տրամադրած տարբերակի)
 

Հայաստանի Հանրապետություն Ամփոփ մեթոդաբանություն Միջազգային ներդրումային դիրք

Վերջին վերանայումը

30 հունվար 2020թ.

Վերջին վավերացումը

31 հունվար 2020թ.

Պատասխանատու(ներ)         
 
 

Քրիստինե Պողոսյան

ՀՀ ՎԿ 

Վճարային հաշվեկշռի և արտաքին առևտրի վիճակագրության բաժին

Բաժնի պետ

Հայաստանի Հանրապետություն, 0010, ք. Երևան, Հանրապետության պող., Կառավարական տուն 3

  Հեռախոս : 374 11 583 995
  Ֆաքս : 374 11 521 921
  Էլ. փոստ : kristina@armstat.am, info@armstat.am

I. Վերլուծական հիմք. հիմնադրույթներ, սահմանումներ և դասակարգումներ

2.1.1 Հասկացություններ և սահմանումներ

Վերլուծական հիմք: Միջազգային ներդրումային դիրքի (ՄՆԴ) տվյալների հաշվարկման հիմք են հանդիսանում «Վճարային հաշվեկշռի և միջազգայն ներդրումային դիրքի 6»-րդ ձեռնարկի հրատարակության (ՎՀՁ6) սահմանումները: Տվյալները ներկայացվում են համապատասխան ժամանակաշրջանի վերջում արտաքին ակտիվների և պարտավորությունների պաշարների գծով, ըստ հետևյալ բաղադրիչների. ուղղակի ներդրումներ (տրոհված բաժնետիրական կապիտալին և ներդրումային ֆոնդերին մասնակցության ու պարտքի գործիքների), պորտֆելային ներդրումներ (տրոհված բաժնետիրական կապիտալին և ներդրումային ֆոնդերին մասնակցության ու պարտքի գործիքների), ֆինանսական ածանցյալներ (բացառությամբ պահուստների) և աշխատողների ֆոնդային օպցիոններ, այլ նեդրումներ (տրոհված այլ կապիտալի, դրամական միջոցներ և ավանդների, վարկերի, ապահովագրական, կենսաթոշակային և ստանդարդացված ծրագրերի, առևտրային վարկեր ու կանխավճարների և այլ հաշիվների ) և պահուստային ակտիվներ: Ստանդարտ բաղադրիչները կազմված են արտաքին ակտիվների և պարտավորությունների պաշարների դիրքից հաշվետու ժամանակաշրջանի սկզբում և վերջում, ինչպես նաև այն բոլոր փոփոխություններից, որոնք կատարվել են հաշվետու ժամանակաշրջանի ընթացքում, կապված գործառնությունների, գնային, փոխարժեքային և այլ փոփոխությունների հետ:

Սահմանում: Միջազգային ներդրումային դիրքը վիճակագրական հաշվետվություն է, որն արտացոլում է Հայաստանի Հանրապետության արտաքին ֆինանսական ակտիվների և պարտավորությունների պաշարների արժեքը և կազմը` հաշվետու ժամանակաշրջանի (եռամսյակ, տարի) վերջի դրությամբ:

Համապատասխանությունը միջազգային սկզբունքներին: ՀՀ ՄՆԴ-ն կազմվում է ՀՀ կենտրոնական բանկի կողմից` ՎՀՁ6-ի հասկացություններին, սահմանումներին և դասակարգումներին համապատասխան:

2.3.1 Դասակարգում/Հատվածավորում

Դասակարգում: Արտաքին ֆինանսական ակտիվների և պարտավորությունների դասակարգման համար օգտագործվում են ՎՀՁ6-ի ստանդարտ բաղադրիչները:

 

II. Տվյալների ընդգրկունություն

2.2.1 Ընդգրկունություն

Տվյալների ընդգրկունություն

Տվյալները ՀՀ ԿԲ կողմից մշակվում են բանկային համակարգից, մասնավոր հատվածից և պետական կառավարման համակարգից ստացված եռամսյակային տեղեկատվության հիման վրա: Պետական կառավարման, բանկային և մասնավոր հատվածն ընդգրկված են ամբողջովին, մինչդեռ մնացած ոլորտները (ներդրումային հիմնադրամներ և ընկերություններ)` մասամբ:

Աշխարհագրական ընդգրկունությունը: Հայաստանի Հանրապետության աշխարհագրական տարածքը համընկնում է նրա տնտեսական տարածքին:

Ընդգրկվածության բացառություններ

Գործառնությունների ընդգրկունություն: Ֆինանսական ածանցյալ գործիքներ չեն հավաքագրվում, քանի որ այդպիսի գործառնությունները բացակայում են:

 

III. Հաշվապահական հաշվառման կանոններ

2.4.1 Գնահատում

Փոխարկումը միասնական հաշվարկային միավորի: Այլ արժույթով արտահայտված տվյալները փոխարկվում են միասնական փոխարժեքի (ԱՄՆ դոլարի)` օգտագործելով համապատասխան ժամանակաշրջանի վերջին օրվա հաշվարկային փոխանակման կուրսը:

Արժեքային գնահատումը: Արտաքին ֆինանսական ակտիվների և պարտավորությունների գնահատումն իրականացվում է հաշվեկշռային արժեքով:

2.4.2 Հաշվառման սկզբունք

Հաշվառման հիմքը: Կատարված գործառնությունների գծով տվյալները գրանցվում են հաշվեգրման սկզբունքով, բացի մասնավոր ձեռնարկությունների ակտիվներից և պարտավորություններից, որոնք գրանցվում են փաստացի ստացման կամ վճարման պահին:

2.4.3 Համախառն/զուտ ցուցանիշների հաշվառման գործընթաց

Արտաքին ֆինանսական ակտիվները և պարտավորությունները գրանցվում են զուտ հիմքով:

 

IV. Հիմնական տվյալների աղբյուրների բնութագրեր

3.1.1 Սկզբնական տվյալների հավաքագրման ծրագիր

ՄՆԴ-ի կազմման ՀՀ կենտրոնական բանկն օգտագործում է իր սեփական գործունեության վերաբերյալ տվյալները, ինչպես նաև հավաքագրում է  տեղեկատվություն բոլոր ֆինանսական կազմակերպություններից, ՀՀ ֆինանսների նախարարությունից և  ՀՀ ՎԿ-ից, որր տվյալներ է հավաքագրում ոչ ռեզիդենտների նկատմամբ արտաքին ֆինանսական ակտիվներ և պարտավորություններ ունեցող ռեզիդենտ-կազմակերպություններից: Այդպիսի կազմակերպությունների ցուցակը առաջին անգամ կազմվել է Հայաստանի Հանրապետության Վիճակագրական կոմիտեի (ՀՀ ՎԿ) կողմից 1997 թվականին անցկացված օտարերկրյա ներդրումներով կազմակերպությունների հետազոտության արդյունքներով: Հետազոտվող կազմակերպությունների ցուցակն անընդհատ արդիականացվում է ՀՀ ՎԿ բիզնես-ռեգիստրի տվյալների հիման վրա:

Ուղղակի ներդրումներ: Ուղղակի ներդրումների վերաբերյալ տվյալները տրամադրվում են ՀՀ ՎԿ ուղղակի օտարերկրյա ներդրումով կազմակերպությունների կողմից (կազմակերպություններ, որոնցում ուղղակի օտարերկրյա ներդրողին է պատկանում բաժնետոմսերի կամ բաժնետերերի ձայների ոչ պակաս քան 10%-ը, և դուստր կազմակերպություններ, որոնցում ուղղակի օտարերկրյա ներդրողին է պատկանում բաժնետոմսերի կամ բաժնետերերի ձայների ավելի քան 50%-ը), եռամսյակային կտրվածքով` բաշխված բաժնետիրական կապիտալի ու ներդրումային ֆոնդերին մասնակցության և պարտքի գործիքների: Արտերկրներում կատարված ուղղակի ներդրումների ծավալների վերաբերյալ տվյալները վիճակագրության տեսանկյունից աննշան են:

Պորտֆելային ներդրումներ: Բանկային հատվածի և պետական կառավարման հատվածի պորտֆելային ներդրումների վերաբերյալ տվյալները հավաքագրվում են ՀՀ ԿԲ-ի կողմից` եռամսյակայն պարբերականությամբ, իսկ իրական հատվածի վերաբերյալ տվյալները ներկայացվում են  ՀՀ ՎԿ  օտարերկրյա ներդրումով կազմակերպությունների կողմից` տրոհված բաշխված բաժնետիրական կապիտալին ու ներդրումային ֆոնդերին մասնակցության և պարտքի գործիքների:

Ֆինանսական ածանցյալ (բացառությամբ պահուստների) և աշխատողների ֆոնդային օպցիոններ: Ներկայումս ֆինանսական ածանցյալ գործիքներ չկան:

Այլ ներդրումներ: Պետական հատվածի վարկերի վերաբերյալ տվյալները ներկայացվում են ՀՀ ֆինանսների նախարարության կողմից: Բանկային հատվածի վերաբերյալ տվյալները (վարկեր, կանխիկ դրամական միջոցներ և ավանդներ, այլ ակտիվներ և պարտավորություններ) հավաքագրվում են ՀՀ ԿԲ կողմից: Մասնավոր հատվածի վերաբերյալ տվյալները (վարկեր, առևտրային վարկեր, այլ ակտիվներ և պարտավորություններ) կազմակերպություններից հավաքագրվում են ՀՀ ՎԿ կողմից և ներկայացվում են ՀՀ ԿԲ: ՀՀ ՎԿ-ն կարճաժամկետ առևտրային վարկերի վերաբերյալ տվյալները հաշվարկում է` օգտագործելով արտաքին տնտեսական գործունեությամբ զբաղվող կազմակերպությունների միանվագ հետազոտության տվյալները:

Պահուստային ակտիվներ: Պահուստային ակտիվների վերաբերյալ տվյալները կազմվում են ՀՀ ԿԲ-ի հաշվեկշռի հիման վրա: Պահուստային ակտիվների բնորոշումը համապատասխանում է ԱՄՀ-ի «Վճարային հաշվեկշռի և միջազգայն ներդրումային դիրքի 6»-րդ ձեռնարկին (ՎՀՁ6):

3.1.2 Սկզբնական տվյալների սահմանում, ընդգրկունություն, դասակարգում, գնահատում և գրանցման ժամկետ

 

Կառուցվածքը, հասկացությունները և սահմանումները համապատասխանում են ՎՀՁ6-ի մեթոդաբանությանը:

3.1.3 Սկզբնական տվյալների  ժամանակայնություն

Եռամսյակային հաշվետվական ձևերը տրամադրվում են ռեսպոնդենտներին հաշվետու ժամանակշրջանի վերջում և պետք է վերադարձվեն 4 շաբաթվա ընթացքում:

 

V. Տվյալների հավաքագրման և մշակման գործընթացներ

3.3.1 Սկզբնական տվյալների վիճակագրական մեթոդներ

Ուղղակի ներդրումներ: Ուղղակի ներդրումների գծով տվյալների ճշգրտումն իրականացվում է ուղղակի օտարերկրյա ներդրումով այն կազմակերպությունների տվյալների հաշվառմամբ, որոնց համար տարեկան ներդրումների ծավալը չի գերազանցում 25 հազ. ԱՄՆ դոլարը և որոնք ամբողջությամբ չեն ընդգրկվել հետազոտության ժամանակ: Միաժամանակ կատարվում են լրահաշվարկներ, ելնելով ՀՀ ԿԲ կողմից իրականացվող դրամական փոխանցումների վերաբերյալ ընտրանքային հետազոտությունների արդյունքներից:

Այլ ներդրումներ: Այլ ներդրումների վերաբերյալ տվյալները ճշգրտվում են միայն ըստ անհրաժեշտության:

Պահուստային ակտիվներ: Պահուստային ակտիվների գծով վերանայումները կատարվում են միայն ըստ անհրաժեշտության:

3.4.1 Միջանկյալ արդյունքների արժանահավատության ստուգում

Պորտֆելային ներդրումներ: Պորտֆելային ներդրումների վերաբերյալ տվյալները հավաքագրվում են եռամսյակային պարբերականությամբ: Ստուգման նպատակով դրանց արժեքը համեմատվում է նախորդ եռամսյակի տվյալների հետ:

 

VI. Այլ

5.3.1. Հետադարձ կապի ապահովման համար անհրաժեշտ տեղեկատվության տարածում

ՀՀ ՎԿ վիճակագրական տեղեկատվության տարածման և մարկետինգի բաժինը պատասխանատու է վիճակագրական հարցերի համար: Հետադարձ կապի վերաբերյալ անհրաժեշտ տեղեկատվությունը ներկայացված է ՀՀ ՎԿ բոլոր հրապարակումներում համապատասխանաբար:

5.3.2. Փաստաթղթերի և ծառայությունների համացանկի (կատալոգ) առկայություն

Համաձայն վիճակագրական աշխատանքների տարեկան ծրագրի, յուրաքանչյուր տարի ՎԿ-ն հրապարակում և տարածում է Վիճակագրական հրապարակումների համացանկ (կատալոգ): Համացանկը պարունակում է մանրամասն և հստակ գծագրված տեղեկատվություն ՎԿ թղթային տարբերակով հրապարումների վերաբերյալ: Համացանկը ներկայացնում է յուրաքանչյուր հրապարակման վերնագիրը` համառոտ բովանդակությամբ, պարբերականությունը և հրապարակման օրը:

Համացանկի նպատակն է ծանոթացնել սպառողներին ՎԿ կողմից հրապարակվող վիճակագրական արտադրանքին:

Համացանկի էլեկտրոնային տարբերակը տեղադրված է ՎԿ կայքում`

https://www.armstat.am/am/?nid=82&id=2227