Եվրո SDMX մեթատվյալների կառուցվածք (ESMS)

Առևտրի շրջանառության ինդեքսներ


1 Կոնտակտ
1.1 Կոնտակտային կազմակերպություն Արմստատ
1.2 Կոնտակտային կազմակերպության ստորաբաժանումը Առևտրի և այլ ծառայությունների վիճակագրության բաժին
1.3 Կոնտակտային անձնավորության անունը Անահիտ Հարությունյան
1.4 Կոնտակտային անձնավորության պաշտոնը Բաժնի պետ
1.5 Կոնտակտային փոստի հասցե Հայաստանի Հանրապետություն, ք.Երևան 0010, Հանրապետության պողոտա, Կառավարական 3 շենք
1.6 Կոնտակտային էլ. փոստի հասցե trade@armstat.am
1.7 Կոնտակտային հեռախոսահամար +374 11 587623
1.8 Կոնտակտային ֆաքսի համար +374 11 521921
2 Մեթատվյալների արդիականացում
2.1 Վերջին անգամ վավերացված մեթատվյալներ 30.07.2021
2.2 Վերջին անգամ զետեղված մեթատվյալներ 30.07.2021
2.3 Մեթատվյալների վերջին արդիականացում 30.07.2021
3 Վիճակագրական ներկայացում
3.1 Տվյալների նկարագրություն Առևտրի շրջանառությունը ներառում է մանրածախ և մեծածախ առևտրի շրջանառությունը, ինչպես նաև ավտոմեքենաների առևտուրը: Ցուցանիշների դինամիկայի հաշվարկման համար կիրառվում են շրջանառության արժեքային ծավալի ինդեքսը (ընթացիկ գներով) և շրջանառության ֆիզիկական ծավալի ինդեքսը (համադրելի գներով):
Շրջանառության արժեքային ծավալի ինդեքսը ընթացիկ գներով բնութագրում է շրջանառության ծավալի փոփոխությունը երկու գործոնների հաշվին` վաճառված ապրանքների քանակի և գնի փոփոխության պայմաններում: Այս ինդեքսը հաշվարկվում է հաշվետու ժամանակաշրջանի շրջանառությունը բազիսային ժամանակաշրջանի շրջանառության (ընթացիկ գներով) հետ պարզ համեմատության միջոցով այն է`
I = (O1 / Οο x 100), որտեղ
O1 , Οο – առևտրի շրջանառություններն են համապատասխանաբար հաշվետու և բազիսային ժամանակաշրջանի համար ընթացիկ գներով:
Շրջանառության ֆիզիկական ծավալի ինդեքսը ցույց է տալիս, թե ինչպես է փոփոխվում շրջանառությունը միայն ֆիզիկական ծավալի փոփոխության դեպքում` գնի փոփոխության ազդեցությունը բացառելով:Շրջանառության ֆիզիկական ծավալի ինդեքսը հաշվարկելու համար համեմատվում է հաշվետու և բազիսային ժամանակաշրջանների շրջանառությունը համադրելի գներով, այսինքն` միևնույն ժամանակաշրջանի գներով.
IФО = (O1 / I Д x 100) / Οο, որտեղ IФО– առևտրի շրջանառության ֆիզիկական ծավալի ինդեքսն է,
O1 , Οο – առևտրի շրջանառություններն են համապատասխանաբար հաշվետու և բազիսային ժամանակաշրջանի համար ընթացիկ գներով, I Д – սպառողական գների ինդեքսն է (ՍԳԻ) ապրանքների համար` հաշվետու ժամանակաշրջանը բազիսային ժամանակշրջանի հետ համեմատած:
Առևտրի շրջանառության ինդեքսների վերաբերյալ տեղեկատվությունը հասանելի է հետևյալ հղումներով՝
https://www.armstat.am/am/?nid=81&pthid=other&year=&submit=%D5%93%D5%B6%D5%BF%D6%80%D5%A5%D5%AC
https://www.armstat.am/am/?nid=586
https://www.armstat.am/am/?nid=173
https://www.armstat.am/am/?nid=674
3.2 Դասակարգման համակարգ Տնտեսական գործունեության տեսակների դասակարգիչ (ՏԳՏԴ խմբ. 2),
Մեծածախ և մանրածախ առևտրի ծառայությունների, ավտոտրանսպորտային միջոցների և մոտոցիկլների նորոգման ծառայությունների դասակարգիչ (9 նիշ մակարդակ)
Վարչատարածքային բաժանման միավորների դասակարգիչ
3.3 Ոլորտային ընդգրկունություն Առևտրի շրջանառության ցուցանիշը հաշվարկվում է համաձայն ՏԳՏԴ խմբ.2-ի և ներառում է G՝ «Մեծածախ և մանրածախ առևտուր, ավտոմեքենաների և մոտոցիկլների նորոգում» բաժինը:
3.4 Վիճակագրական հասկացություններ և սահմանումներ Մանրածախ առևտրի շրջանառությունը վերջնական սպառման կամ տնային տնտեսությունում օգտագործման համար նախատեսված սպառողական ապրանքների վաճառքն է արժեքային արտահայտությամբ: Մանրածախ առևտրի շրջանառության ցուցանիշը ձևավորվում է ըստ առևտրի օբյեկտների՝ խանութների, կրպակների, առևտրի այլ օբյեկտների (շարժիչային և կենցաղային մանրածախ առևտրի կետերի), ինչպես նաև առևտրի իրականացման վայրերի՝ սպառողական ապրանքների և գյուղատնտեսական արտադրանքի շուկաների միջոցով իրականացված առևտրի շրջանառության հիման վրա:
Մեծածախ է համարվում առևտրի այն տեսակը (գործունեությունը), երբ գնորդը մեծ խմբաքանակով ապրանքներ է ձեռք բերում դրանց հետագա վերավաճառքի համար այլ վաճառողներին, վերամշակողներին, բայց ոչ վերջնական սպառողներին՝ համապատասխան հաշվարկային փաստաթղթերով: Մեծածախ առևտրի շրջանառության ցուցանիշը ներառում է նաև արտահանման ծավալները (բացառությամբ արտադրողների կողմից անմիջական արտահանումը, ինչպես նաև գազի և էլեկտաէներգիայի արտահանումը):
Ավտոմեքենաների առևտուրը ներառում է ինչպես մասնագիտացված առևտրի կետերի միջոցով իրականացված ավտոմեքենաների, դրանց մասերի և պարագաների վաճառքը, այնպես էլ դրանց տեխնիկական սպասարկումը և նորոգումը:
Առևտրի շրջանառությունը ներառում է բոլոր տեսակի հարկերը, բացառությամբ ավելացված արժեքի և այլ անուղղակի հարկերը::
3.5 Վիճակագրական միավոր Առևտրի ոլորտում գործունեություն իրականացնող տնտեսավարող սուբյեկտ:
3.6 Վիճակագրական համակցություն Առևտրի վիճակագրության գլխավոր համակցության ձևավորման նպատակով կիրառվում է վիճակագրական բիզնես ռեգիստրը: Համակցության նախագծումն իրականացվում է առևտրի ոլորտի վերաբերյալ ամբողջական տեղեկատվության ապահովման նպատակով: Այդ նպատակով իրականացվում է ոլորտի նախապես հայտնի կազմակերպությունների գործունեության փաստի վերաբերյալ տեղեկատվության ստացում` բոլոր հնարավոր աղբյուրներից, որին անմիջապես հետևում է այդ կազմակերպությունների իրազեկումը վիճակագրական դիտարկման դաշտ ընդգրկվելու վերաբերյալ, ապա համապատասխան վիճակագրական տեղեկատվության հավաքագրումը:
3.7 Հաշվետու տարածք Հայաստանի Հանրապետության բոլոր մարզերը և Երևան քաղաքը:
3.8 Ժամանակի ընդգրկունություն Ցուցանիշների հաշվառումն իրականացվում է 1920-ական թվականներից: Վիճակագրությունը համադրելի է ողջամիտ ժամանակահատվածում: Առևտրի շրջանառության ինդեքսները հաշվարկվում են ամսական կտրվածքով:
3.9 Բազային ժամանակահատված Նախորդ ժամանակահատվածը
4 Չափման միավոր Տոկոս
5 Հաշվետու ժամանակաշրջան Ամիս
6 Ինստիտուցիոնալ մանդատ
6.1 Իրավական ակտեր և այլ համաձայնագրեր «Պաշտոնական վիճակագրության մասին» ՀՀ օրենք
Հնգամյա վիճակագրական ծրագիր
Տարեկան վիճակագրական ծրագիր
•«Վիճակագրական տվյալների հավաքման կարգը հաստատելու մասին» ՀՀ վիճակագրության պետական խորհրդի 2016թ. հունիսի 20-ի թիվ 05-Ն որոշում
•ՀՀ վիճակագրության պետական խորհրդի 2020 թվականի մայիսի 11-ի՝ «ՀՀ վիճակագրության պետական խորհրդի 2018 թվականի հոկտեմբերի 19-ի թիվ 10-Ն և թիվ 13-Ն որոշումների մեջ փոփոխություններ կատարելու մասին»,թիվ 14-Ն որոշում
• ՀՀ վիճակագրության պետական խորհրդի 2018 թվականի հոկտեմբերի19-ի «Սպառողական ապրանքների և գյուղատնտեսական արտադրանքի շուկաներում առևտրի կետերի հաշվառման մասին» Ձև 1-շուկա (ամսական) վիճակագրական հաշվետվության ձևն ու լրացման հրահանգը հաստատելու մասին թիվ 12-Ն որոշում
• ՀՀ վիճակագրության պետական խորհրդի 2018 թվականի հոկտեմբերի19-ի «Ընդհանուր տեղեկություններ առևտրի օբյեկտների մասին» Ձև 1-հաշվառում (եռամսյակային) վիճակագրական հաշվետվության ձևն ու լրացման հրահանգը հաստատելու մասին թիվ 15-Ն որոշում :
6.2 Տվյալների փոխանցում Միջազգային կազմակերպություններ` ՄԱԿ, Եվրոստատ, Արժույթի միջազգային հիմնադրամ, Համաշխարհային բանկ, Ասիական զարգացման բանկ, Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողով, ԱՊՀ միջպետական վիճակագրական կոմիտե և այլն:
7 Գաղտնիություն
7.1 Գաղտնիություն -քաղաքականություն «Պաշտոնական վիճակագրության մասին» ՀՀ օրենք, Գլուխ 7. Վիճակագրական գաղտնիություն,
•«Պաշտոնական վիճակագրության մասին» ՀՀ օրենք, Գլուխ 1. Ընդհանուր դրույթներ, հոդված 4. Օրենքում օգտագործված հիմնական հասկացությունները, կետ 6), «Անվանական տվյալներ՝ վիճակագրական միավորին բնութագրող ցանկացած տեղեկություն, որը թույլ է տալիս կամ կարող է թույլ տալ ուղղակի կամ անուղղակի նույնականացնել նրան»:
•«Պաշտոնական վիճակագրության մասին» ՀՀ օրենք, Գլուխ 2. Պաշտոնական վիճակագրության հիմնարար սկզբունքները, հոդված 6. Պաշտոնական վիճակագրության հիմնարար սկզբունքները, կետ 6 «Վիճակագրական գաղտնիություն և բացառապես վիճակագրական նպատակներով օգտագործում. պաշտոնական վիճակագրություն արտադրողների կողմից ֆիզիկական և իրավաբանական անձանց վերաբերող՝ հավաքված կամ ստացված բոլոր անվանական տվյալների խիստ գաղտնիություն, ինչպես նաև բացառապես վիճակագրական նպատակներով դրանց օգտագործում»:
7.2 Գաղտնիություն-տվյալների մշակում «Պաշտոնական վիճակագրության մասին» ՀՀ օրենք, Գլուխ 7. Վիճակագրական գաղտնիություն,
• «Պաշտոնական վիճակագրության մասին» ՀՀ օրենք, Գլուխ 1. Ընդհանուր դրույթներ, հոդված 4. Օրենքում օգտագործված հիմնական հասկացությունները, կետ 6), «Անվանական տվյալներ՝ վիճակագրական միավորին բնութագրող ցանկացած տեղեկություն, որը թույլ է տալիս կամ կարող է թույլ տալ ուղղակի կամ անուղղակի նույնականացնել նրան»:
•«Պաշտոնական վիճակագրության մասին» ՀՀ օրենք, Գլուխ 2. Պաշտոնական վիճակագրության հիմնարար սկզբունքները, հոդված 6. Պաշտոնական վիճակագրության հիմնարար սկզբունքները, կետ 6 «Վիճակագրական գաղտնիություն և բացառապես վիճակագրական նպատակներով օգտագործում. պաշտոնական վիճակագրություն արտադրողների կողմից ֆիզիկական և իրավաբանական անձանց վերաբերող՝ հավաքված կամ ստացված բոլոր անվանական տվյալների խիստ գաղտնիություն, ինչպես նաև բացառապես վիճակագրական նպատակներով դրանց օգտագործում»:
8 Թողարկման քաղաքականություն
8.1 Թողարկման օրացույց Արմստատի «Վիճակագրական ցուցանիշների թողարկման օրացույցը» նախապես ներառում է, թե երբ պետք է հրապարակվեն վիճակագրական տվյալները մեկ տարվա կտրվածքով` ըստ ամիսների և ընդգրկում է նախատեսված ցուցանիշների ցանկը: Առևտրի շրջանառության ինդեքսների վերաբերյալ տեղեկատվությունը հրապարակվում է տարեկան թողարկման օրացույցին համապատասխան, որը հանրորեն մատչելի է: Հրապարակումների ժամկետների խախտման դեպքեր չեն արձանագրվել: Ընդհանուր առևտրի ամսական յուրաժամանակ (օպերատիվ) տվյալները հրապարակվում են հաշվետու ժամանակաշրջանին հաջորդող 25-րդ օրը: Ընդհանուր առևտրի, մանրածախ, մեծածախ, ավտոմեքենաների առևտրի ամսական առաջին հրապարակումը` հաշվետու ժամանակաշրջանին հաջորդող 35/36-րդ օրը:
8.2 Թողարկման օրացույցի հասանելիությունը https://www.armstat.am/am/?nid=33
8.3 Օգտագործողի մուտք Բոլոր օգտագործողներն ունեն հավասար և միաժամանակյա հասանելիություն վիճակագրական թողարկումներին: Ցանկացած արտոնյալ մուտք մինչև թողարկումը ցանկացած արտաքին օգտագործողի համար սահմանափակվում և վերահսկվում է: Վիճակագրական տեղեկատվություն օգտագործողների կողմից չհրապարակվող ցուցանիշների վերաբերյալ տեղեկատվության պաշտոնական հայցման դեպքում հնարավորության սահմաններում իրականացվում է լրացուցիչ ցուցանիշների հաշվարկ և տրամադրվում նրանց` միաժամանակ պահպանելով վիճակագրական տեղեկատվության նկատմամբ գաղտնիության սկզբունքը: Առևտրի շրջանառության ինդեքսները հրապարակվում են Արմստատի պաշտոնական կայքում՝«Առևտուր և այլ ծառայություններ» հատվածում՝ համաձայն տարեկան վիճակագրական ծրագրի և Եվրոպական վիճակագրության փորձառության օրենսգիրքի (ընդունված 2017թ. նոյեմբերի 16-ին, հարգելով գիտական անկախությունը և օբյեկտիվ, պրոֆեսիոնալ և թափանցիկ ձևով՝ հավասարապես վերաբերվելով բոլոր օգտագործողներին:
9 Տարածման հաճախականություն Ամսական, եռամսյակային, կիսամյակային, տարեկան
10 Մատչելիություն և պարզություն
10.1 Նորությունների թողարկում ՀՀ սոցիալ-տնտեսական վիճակը բնութագրող ընթացիկ-օպերատիվ ամփոփմամբ ստացված նախնական հիմնական մակրոտնտեսական ցուցանիշները, (հայերեն, ռուսերեն, անգլերեն)
10.2 Հրապարակումներ «Հայաստանի վիճակագրական տարեգիրք» (հայերեն, ռուսերեն և անգլերեն),
«Հայաստանի Հանրապետության մարզերը և Երևան քաղաքը թվերով» տարեկան վիճակագրական ժողովածու (հայերեն և անգլերեն),
«Հայաստանը թվերով» տարեկան վիճակագրական ժողովածու (հայերեն և անգլերեն),
«Հայաստանի Հանրապետության սոցիալ-տնտեսական վիճակը» ամսական տեղեկատվական զեկույց (հայերեն և ռուսերեն),
«Հայաստանի Հանրապետության առևտուրը և ծառայությունները» վիճակագրական ժողովածու, հրապարակվում է 5 տարին մեկ (հայերեն, ռուսերեն,անգլերեն):
Հրապարակումների էլեկտրոնային տարբերակները հասանելի են հետևյալ հղմամբ:
10.3 Առցանց տվյալների բազաներ Առևտրի շրջանառության վերաբերյալ տեղեկատվությունը յուրաքանչյուր տարի զետեղվում է ArmStatBank տվյալների բազայում, որը հասնելի է հետևյալ հղմամբ:
10.4 Միկրոտվյալների հասանելիություն «Պաշտոնական վիճակագրության մասին» ՀՀ օրենք, Գլուխ 7, Հոդված 26. Գաղտնի տվյալների հասանելիությունը հետազոտական նպատակներով: Հետազոտական աշխատանքների իրականացման նպատակով հետազոտողների կողմից Արմստատ ներկայացված դիմումի հիման վրա և ՀՀ վիճակագրության պետական խորհրդի որոշմամբ վիճակագրական գաղտնիք պարունակող տվյալները բացառիկ դեպքերում Արմստատի կողմից կարող են տրամադրվել կամ հրապարակվել անվանական տվյալների ուղղակի կամ անուղղակի բացահայտման հնարավորություն չտվող՝ անվանազերծված ձևով:
Տվյալներն օգտագործվում են բացառապես հետազոտական նպատակներով, չեն կարող փոխանցվել այլ անձանց, չեն կարող հրապարակել անվանական հարթության անվանազերծված որևէ տվյալ և չեն կարող համադրվել այլ աղբյուրներից ստացված անվանական տվյալների հետ, նշվում են բոլոր հրահանգավորված նյութերի աղբյուրները, այդ անվանազերծված տվյալները հետազոտություններից հետո ոչնչացվում են: Տեղեկությունների չհրապարակման կամ այլ ձևով չտարածման դրույթը չի գործում այն դեպքում, երբ դրանք, Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությանը համապատասխան, հանդիսանում են բնական կամ այլ մենաշնորհային գործունեություն արտացոլող տեղեկություններ, որոնց չհրապարակումը (չտարածումը) էապես կազդի վիճակագրական տեղեկատվության ամբողջականության սկզբունքների պահպանման վրա:
10.5 Այլ Վիճակագրական տեղեկատվությունը տրամադրվում է նաև հարցումներով` համաձայն Արմստատի՝ «Տեղեկատվության տարածման և հաղորդակցության քաղաքականության»:
10.6 Մեթոդաբանության փաստաթղթավորում Արմստատը հետևում է առևտրի վիճակագրությանն առնչվող միջազգային ստանդարտներին, մեթոդաբանական ուղեցույցներին և լավագույն փորձերին: Իրավական ակտերում ամրագրված են համապատասխան դասակարգիչները: Առևտրի վիճակագրության մեթոդաբանական շրջանակը փաստաթղթավորված է վիճակագրական հաշվետվության ձևերի լրացման հրահանգներում, համապատասխան Որակի հռչակագրերում, Ընդհանուր վիճակագրական բիզնես-գործընթացի մոդելում (GSBPM) և GSBPM-ի տեսապատկերավորման գործիք հանդիսացող 'լողավազան մոդելում', վիճակագրական պաշտոնական հրապարակումների համապատասխան մասում:
10.7 Որակի փաստթղթավորում https://www.armstat.am/file/Qualitydec/am/17.1.pdf
https://www.armstat.am/file/Qualitydec/am/17.2.pdf
https://www.armstat.am/file/Qualitydec/am/17.3.pdf
https://www.armstat.am/file/model/am/17.1.pdf
11 Որակի կառավարում
11.1 Որակի ապահովում «Պաշտոնական վիճակագրության մասին» ՀՀ օրենք, Գլուխ 8. Պաշտոնական վիճակագրության որակը, Հոդված 29. Որակի ապահովման հանձնառությունը, Հոդված 30. Որակի գնահատումը,
Արմստատի որակի քաղաքականությունը, որը հիմնված է Եվրոպական վիճակագրության փորձառության օրենսգրքի վրա (հաստատված է ՀՀ վիճակագրության պետական խորհրդի 2016 թ. հունիսի 20-ի № 17-Ա որոշմամբ)
Եվրոպական վիճակագրական համակարգի որակի ապահովման շրջանակ, Տարբերակ 2.0 (հաստատված ՀՀ վիճակագրության պետական խորհրդի 2020թ. հուլիսի 16-ի թիվ 23- Ա որոշմամբ)
• Որակի հռչակագրեր
https://www.armstat.am/file/Qualitydec/am/17.1.pdf,
https://www.armstat.am/file/Qualitydec/am/17.2.pdf
https://www.armstat.am/file/Qualitydec/am/17.3.pdf
• Ընդհանուր վիճակագրական բիզնես գործընթացի մոդել GSBPM, տարբերակ 5.0, (հաստատված ՀՀ վիճակագրության պետական խորհրդի 2016թ. հոկտեմբերի 21-ի թիվ 30- Ա որոշմամբ),
GSBPM- ի սխեմատիկ պատկեր:
11.2 Որակի գնահատում Արմստատն օգտագործում է որակի գնահատման ընթացակարգեր, ինչպիսիք են օգտագործողների բավարարվածության հետազոտությունը, ինքնագնահատումը, գլոբալ գնահատումը, թեթև փորձագիտական գնահատումը, փորձագիտական գնահատումը և այլն:
Օգտագործողների բավարարվածության հետազոտության հարցաթերթ.
•Արմստատը մշակել է Եվրոպական վիճակագրական համակարգի Փորձառության օրենսգրքի ցուցանիշների ինքնագնահատման հարցաթերթ` հիմնվելով Դանիայի վիճակագրության փորձի վրա:
•Հայաստանի Հանրապետության պաշտոնական վիճակագրության ազգային համակարգի գլոբալ գնահատում (անգլերեն),
Հայաստանի Հանրապետությունում Եվրոպական վիճակագրության փորձառության օրենսգրքի իրականացման թեթև փորձագիտական գնահատում,
• Արմստատի և Հայաստանի պաշտոնական վիճակագրության փորձագիտական գնահատում (անգլերեն):
12 Համապատասխանություն
12.1 Օգտագործողների կարիքներ Վիճակագրական տեղեկատվության հիմնական օգտագործողներն են պետական կառավարման և տեղական ինքնակառավարման մարմինները, հասարակական, գիտակրթական, ֆինանսական կազմակերպությունները, գործարար համայնքը, զանգվածային լրատվամիջոցները, միջազգային կազմակերպությունները և այլն: Առևտրի շրջանառության ինդեքսները կիրառվում են առևտրի բնագավառում ռազմավարությունների մշակման, մարտավարական խնդիրների լուծման, բիզնես միջավայրի վերլուծության, զարգացման միտումների բացահայտման և այլ նպատակներով:
12.2 Օգտագործողների բավարարվածություն Օգտագործողների պահանջմունքները ուսումնասիրվում են աշխատանքային քննարկումների, խորհրդակցությունների, վիճակագրական ծրագրերի նախագծերի վերաբերյալ ստացված մեկնաբանությունների, Արմստատի պաշտոնական կայքում առկա.
'Օգտագործողների բավարարվածության հետազոտության' հարցաթերթի,
'Օգտագործողների շրջանում հետազոտության',
Հաճախ տրվող հարցերի միջոցով:
12.3 Ամբողջականություն Առևտրի շրջանառության ինդեքսները հաշվարկվում են ամսական, եռամսյակային, կիսամյակային և տարեկան կտրվածքով` հաշվետու ամիսը նախորդ տարվա համապատասխան ամսվա նկատմամբ, հաշվետու ամիսը նախորդ ամսվա նկատմամբ, հաշվետու եռամսյակը նախորդ տարվա համապատասխան եռամսյակի նկատմամբ, հաշվետու եռամսյակը նախորդ եռամսյակի նկատմամբ, հաշվետու կիսամյակը նախորդ տարվա համապատասխան կիսամյակի նկատմամբ, հաշվետու տարին նախորդ տարվա նկատմամբ: Ստացված ցուցանիշների հաշվարկը օգտագործվում է դինամիկ շարքերի կառուցման համար:
13 Ճշգրտություն և արժանահավատություն
13.1 Ընդհանուր ճշգրտություն Առևտրի շրջանառության հաշվարկման համար ամսական պարբերականությամբ հաշվետվություններ հավաքագրվում են ՀՀ մարզերի և ք. Երևանի այն տնտեսավարող սուբյեկտներից (իրավաբանական անձանցից և անհատ ձեռնարկատերերից), որոնց նախորդ տարվա շրջանառությունը կազմել է 24 մլն և ավելի դրամ: Նախորդ տարվա արդյունքներով 24 մլն դրամից պակաս տարեկան շրջանառություն ունենալու դեպքում դադարեցվում է ռեսպոնդենտներից հաշվետվությունների հավաքագրումը: Տվյալների բազայի արդիականացման համար հիմք է ծառայում բիզնես ռեգիստրի մշտապես արդիականացվող բազան: Բաժնի մշտադիտարկման դաշտում գտնվող տնտեսավարող սուբյեկտների տարեկան բազան համեմատվում է ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեի վարչական տվյալների տարեկան բազայի հետ և կատարվում է բացակայող տվյալների համալրում:
13.2 Ընտրանքային սխալ Կիրառելի չէ:
13.3 Ոչ ընտրանքային սխալ Արմստատը փորձում է նվազեցնել ոչ-ընտրանքի սխալները մեթոդաբանական շարունակական կատարելագործման և վիճակագրական գործընթացների բարելավման միջոցով, ինչը կարող է օգնել խուսափել ծածկագրման և մուտքագրման սխալներից:
14 Յուրաժամանակություն և ճշտապահություն
14.1 Յուրաժամանակություն Առկա է համապատասխանություն յուրաժամանակության վերաբերյալ միջազգային ստանդարտների հետ: Թողարկման օրացույցը հրապարակվում է ընդգրկելով ամբողջ վիճակագրությունը, որի համար յուրաժամանակության ստանդարտները սահմանված են Եվրոպական կանոնակարգերով: Տվյալները հրապարակվում են տարեկան վիճակագրական ծրագրերով հրապարակման ժամանակացույցին համապատասխան և սահմանված ժամկետներից ուշացումներ չեն արձանագրվել:
14.2 Ճշտապահություն Առևտրի վիճակագրության թողարկման համար ստանդարտ օրվա ժամը հանրայնացվում է: Թողարկման քաղաքականությունը սահմանվում և հրապարակվում է: Թողարկման քաղաքականությունը տարբերակում է տարբեր տեսակի հրապարակումներ և դրանց համապատասխան թողարկման ընթացակարգեր: Թողարկումները հրապարակվում են օրվա ստանդարտ ժամին: Տվյալները հրապարակվում են տարեկան ծրագրերով հրապարակման ժամանակացույցին համապատասխան և սահմանված ժամկետներից ուշացումներ չեն արձանագրվել:
15 Համաձայնեցվածություն և համադրելիություն
15.1 Համադրելիություն-աշխարհագրական Պահպանվում է աշխարհագրական համադրելիությունը` հետևելով միասնական մեթոդաբանություններին:
15.2 Համադրելիություն-ժամանակի ընթացքում Մինչև 2004թ.-ը տվյալները ներկայացվել են Ժողովրդական տնտեսության ճյուղերի համամիութենական դասակարգչին (ԺՏՃՀԴ) համապատասխան: Սկսած 2005թ.-ից տվյալները ներկայացվում են Տնտեսական գործունեության տեսակների Հայաստանի դասակարգչին համապատասխան (մշակված Եվրոպական համայնքների վիճակագրական ծառայության կողմից հաստատված Տնտեսական գործունեության տեսակների դասակարգչի` NACE-ի հիման վրա), որով պայմանավորված վերահաշվարակվել է 2001-2004թթ. ցուցանիշները: 2010թ.-ից կիրառվում է ՏԳՏԴ խմբ.2-ը:
15.3 Համաձայնեցվածություն-խաչաձև ոլորտներում Տվյալների տարբեր աղբյուրներից ստացվող վիճակագրությունը համեմատվում և համաձայնեցվում է: Իրականացվում են տարեկան ճշգրտումներ և համալրումներ բաժնի մշտադիտարկման դաշտում գտնվող տնտեսավարող սուբյեկտների տարեկան բազայի և ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեի տվյալների բազայի համեմատության արդյունքում:
15.4 Համաձայնեցվածություն-ներքին Առկա է ներքին համաձայնեցվածություն:
16 Ծախս և ծանրաբեռնվածություն Կիրառելի չէ:
17 Տվյալների վերանայում
17.1 Տվյալների վերանայում- քաղաքականություն Տվյալների վերանայման քաղաքականությունը և սխալների ուղղման գործընթացը նկարագրված է Արմստատի՝ «Տեղեկատվության տարածման և հաղորդակցության քաղաքականություն» փաստաթղթում:
17.2 Տվյալների վերանայում-փորձառություն Իրականացվում է թերի կամ աղավաղումներով ներկայացված տեղեկատվության ստուգաճշտում, ինչպես նաև ոչ ճիշտ ծածկագրված տեղեկատվության համապատասխանեցում նախապես հաստատված դասակարգիչների պահանջներին: Ըստ անհրաժեշտության՝իրականացվում է նաև կազմակերպությունների պետական ռեգիստրում գրանցման, նույնականացման եւ հարկային մարմնում գրանցման համապատասխան ծածկագրերի վավերացում` օգտագործելով Արմստատի կողմից վարվող բիզնես ռեգիստրի և որպես վարչական տեղեկատվության աղբյուր օգտագործվող ՀՀ արդարադատության նախարարության իրավաբանական անձանց պետական գրանցում իրականացնող մարմնի կողմից տրամադրված տեղեկատվությունը:
18 Վիճակագրական մշակում
18.1 Տվյալների աղբյուր Ցուցանիշների հաշվարկման համար աղբյուր է հանդիսանում վիճակագրական հաշվետվությունով իրավաբանական անձանցից և անհատ ձեռնարկատերերից ամսական պարբերականությամբ հավաքվող տեղեկատվությունը առևտրի շրջանառության վերաբերյալ, ինչպես նաև Արմստատի` գների վիճակագրության և միջազգային համադրումների բաժնից ստացվող սպառման ապրանքների գների ինդեքսները:
18.2 Տվյալների հավաքման հաճախականություն Ամսական
18.3 Տվյալների հավաքում Տեղեկատվության հավաքումն իրականացվում է Արմստատի մարզային և Երևան քաղաքի վարչությունների համապատասխան կառուցվածքային և տարածքային ստորաբաժանումների կողմից` առձեռն, փոստի և էլեկտրոնային համակարգի միջոցներով` համաձայն 20.06.2016թ. ՀՀ ՎՊԽ «Վիճակագրական տվյալների հավաքման կարգը հաստատելու մասին» թիվ 05-Ն որոշման:
Տեղեկատվութան հավաքումն իրականացվում է հետևյալ վիճակագրական հաշվետվութունների ձևերի միջոցով.
• «Առևտրի շրջանառության մասին» Ձև 1-առևտուր (ամսական),
• «Սպառողական ապրանքների և գյուղատնտեսական արտադրանքի շուկաներում առևտրի կետերի հաշվառման մասին» Ձև 1- շուկա (ամսական),
• «Ընդհանուր տեղեկություններ առևտրի օբյեկտների մասին» Ձև 1-հաշվառում (եռամսյակային):
18.4 Տվյալների վալիդացիա Հավաքված տեղեկատվությունը թվաբանական և տրամաբանական ստուգաճշտման ենթարկվելուց հետո մուտքագրվում է էլեկտրոնային միջավայր: Տեղեկատվության մուտքագրումն իրականացվում է ինչպես մեխանիկական, այնպես էլ տեղեկատվությունն էլեկտրոնային միջավայր անմիջապես ներմուծելու եղանակով: Առկա են տեղեկատվության ստուգաճշտման համար անհրաժեշտ մեթոդական ցուցումներ ու հրահանգներ:
Ցուցանիշների ստացման ողջ ընթացքում խստորեն պահպանվում են դրանց ստացման մեթոդաբանական պահանջները` համաձայն նախապես սահմանված դասակարգումների, մեթոդաբանական ուղեցույցների և վիճակագրական հաշվետվությունների ձևերի լրացման հրահանգների: Ելքային տվյալները համեմատվում են ինչպես նախորդ ամսվա (ժամանակաշրջանի) ցուցանիշների հետ, այնպես էլ նախորդ տարվա համապատասխան ամսվա (ժամանակաշրջանի) ցուցանիշների հետ: Իրականացվում է տվյալների միջև առկա տարբերությունների ուսումնասիրություն:
18.5 Տվյալների կոմպիլացիա Մուտքագրման ծրագրային փաթեթներում (Microsoft Office Access) առկա է մուտքագրված տվյալների թվաբանական ու տրամաբանական ստուգումների իրականացման համար անհրաժեշտ գործիքներ` հանրագումարների, տրամաբանական կապերի, կազմակերպությունների գրանցման, նույնականացման ու հարկային կոդերի համապատասխանության և այլ ավտոմատ ստուգումների համակարգեր:
Ձևավորված էլեկտրոնային տվյալների շտեմարանի տեղեկատվության հիման վրա` իրականացվում է ամփոփ տվյալների ստացում՝ ըստ առանձին վիճակագրական ցուցանիշների:
18.6 Ճշգրտում Դիտարկման ընթացքում առաջացող անճշտությունների աղբյուր կարող են հանդիսանալ տեղեկություն տրամադրողների կողմից պատասխանների թերի կամ լրիվ բացակայությունը, ինչպես նաև ցուցանիշների հաշվարկի ոչ ճիշտ մեթոդաբանության կիրառումը, բիզնես ռեգիստրում առկա տեղեկատվության անճշտությունները (գործունեության տեսակի ոչ ճիշտ որոշումը կամ դրա փոփոխությունը տարվա ընթացքում) և այլն: Իրականացվում է բացակայող տեղեկատվության համալրում ցուցանիշների նախորդ ժամանակահատվածի վերաբերյալ ներկայացված տվյալներով` դրանց վերաբերյալ այլընտրանքային տեղեկատվության բացակայության դեպքում: Համալրված տեղեկատվությունը հաջորդող ժամանակահատվածում տվյալների առկայության պարագայում ենթակա է ճշգրտման:
Ցուցանիշների ճշգրտությունը, ամբողջականությունն ու որակն ապահովելու նպատակով իրականացվում է դրանց համադրում՝ օգտագործելով բիզնես ռեգիստրի տեղեկատվությունը, ինչպես նաև ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեի կողմից տրամադրվող տեղեկատվությունը՝ որպես վարչական տեղեկատվության աղբյուր:
Վիճակագրական տեղեկատվություն ներկայացնողների կողմից ցուցանիշների վերաբերյալ տեղեկատվության փոփոխման կամ ճշգրտումների կատարման դեպքում համապատասխան փոփոխությունների և ճշգրտումների են ենթարկվում նաև Արմստատի կողմից արդեն իսկ հրապարակված ցուցանիշները` հետևելով ազգային և միջազգային ստանդարտներին:
19 Մեկնաբանություններ

Ներբեռնել SDMX 2.1 ֆայլ ֆորմատով: SDMX-ESMS-Առևտրի շրջանառության ինդեքսներ
Մեթատվյալների կառուցվածքի սահմանում SDMX 2.1- ում: ESMS_MSD+ARMSTAT+2.0+SDMX.2.1.xml