Որակի հաշվետվությունների կառուցվածքի համար Եվրոպական վիճակագրական համակարգի ստանդարտ (ESQRS)

Ճանապարհային տրանսպորտ և ճանապարհատրանսպորտային պատահարներ


1 Կոնտակտ
1.1 Կոնտակտային կազմակերպություն Արմստատ
1.2 Կոնտակտային կազմակերպության ստորաբաժանումը Տրանսպորտի և կապի վիճակագրության բաժին
1.3 Կոնտակտային անձնավորության անունը Անահիտ Ներսիսյան
1.4 Կոնտակտային անձնավորության պաշտոնը Բաժնի պետ
1.5 Կոնտակտային փոստի հասցե Հայաստանի Հանրապետություն, ք.Երևան 0010, Հանրապետության պողոտա, Կառավարական 3 շենք
1.6 Կոնտակտային էլ. փոստի հասցե transport@armstat.am
1.7 Կոնտակտային հեռախոսահամար +37411582949
1.8 Կոնտակտային ֆաքսի համար +37411521921
2 Վիճակագրական ներկայացում
2.1 Տվյալների նկարագրություն Ճանապարհային տրանասպորտը ներառում է ավտոմոբիլային տրանսպորտը, ընդհանուր օգտագործման ավտոմոբիլային ճանապարհները և ճանապարհատրանսպորտային պատահարները: Ավտոմոբիլային տրանսպորտն ընդգրկում է ընդհանուր և ոչ ընդհանուր օգտագործման տրանսպորտի տեսակները:
Ընդհանուր օգտագործման տրանսպորտն իրականացնում է տնտեսության ճյուղերի և բնակչության բեռների, ինչպես նաև ընդհանուր օգտագործման երթուղիներով ուղևորների փոխադրումները:
Ոչ ընդհանուր օգտագործման տրանսպորտն իրականացնում է տվյալ կազմակերպության բեռների փոխադրումները ավտոտրանսպորտային միջոցներով, ինչպես նաև ավտոտրանսպորտով տվյալ կազմակերպության աշխատողների փոխադրումները (ներտնտեսական և ծառայողական):
Ավտոմոբիլային տրանսպորտի արտադրանքի հիմնական ցուցանիշներն են ` բեռների փոխադրումների ծավալը (տոննա), բեռնաշրջանառությունը (տոննա-կիլոմետր), ուղևորների փոխադրումների ծավալը (ուղևոր) և ուղևորաշրջանառությունը (ուղևոր-կիլոմետր):
Ավտոմոբիլային տրանսպորտի ուղևորափոխադրման և ուղևորաշրջանառության ծավալները որոշվում են ըստ հաղորդակցության առանձին տեսակների` ներհամայնքային, ներմարզային, միջմարզային և միջպետական: Հայաստանի Հանրապետության ճանապարհները` ըստ օգտագործման տեսակի, դասակարգվում են`
1) ընդհանուր օգտագործման ճանապարհներ,
2) ոչ ընդհանուր օգտագործման ճանապարհներ:
Ընդհանուր օգտագործման պետական ավտոմոբիլային ճանապարհները ` ըստ նշանակության, դասակարգվում են`
1) միջպետական նշանակության ավտոմոբիլային ճանապարհներ,
2) հանրապետական նշանակության ավտոմոբիլային ճանապարհներ,
3) մարզային (տեղական) նշանակության ավտոմոբիլային ճանապարհներ: Ոչ ընդհանուր օգտագործման ավտոմոբիլային ճանապարհները ֆիզիկական ու իրավաբանական անձանց սեփականությունն են և օգտագործվում են դրանց ներտնտեսական, տեխնոլոգիական, ծառայողական, անձնական, պարեկային և այլ կարիքների համար, և այդ ճանապարհներով երթևեկել կարող են միայն տնօրինողի թույլատրած տրանսպորտային միջոցներով:
Ճանապարհատրանսպորտային պատահարների վիճակագրությունը ներառում է տրանսպորտային միջոցների վարորդների և ֆիզիկական անձանց կողմից ճանապարհային երթևեկության կանոնների (ՃԵԿ) խախտման պատճառով տեղի ունեցած ՃՏՊ-ը և դրանց հետևանքով տուժածները` զոհեր և վիրավորներ` ըստ կատարված պատահարի վայրի, պատճառների և ըստ տարիքի ու սեռի:
2.2 Դասակարգման համակարգ Տնտեսական գործունեության տեսակների դասակարգիչ (ՏԳՏՀԴ խմբ. 2) ,
Վարչատարածքային բաժանման միավորների դասակարգիչ
2.3 Ոլորտային ընդգրկունություն Ընդհանուր օգտագործման ավտոմոբիլային տրանսպորտը ներառում է Տնտեսական գործունեության տեսակների Հայաստանի դասակարգչի (ՏԳՏՀԴ խմբ. 2) փոխադրումներ և պահեստային տնտեսություն բաժին H-ը, որտեղ ներառված են ավտոճանապարհային բոլոր փոխադրումները` չվացուցակի համաձայն կամ չվացուցակից դուրս իրականացվող մարդատար և բեռնատար փոխադրումները և տրանսպորտային գործունեության հետ կապված ծառայությունների մատուցումը` ուղևորների ու բեռների կուտակիչների (տերմինալների) և կայանատեղերի շահագործումը, բեռների մշակումը, պահումը, տրանսպորտային գործակալությունների գործունեությունը և բեռների տրանսպորտային մշակումը և այլն: Ներառում է նաև տրանսպորտային միջոցների և սարքավորանքի հանձնումը վարձակալության` վարորդով կամ օպերատորով, ինչպես նաև <<Շինարարություն>> F բաժնի <<Ճանապարհների և ավտոմայրուղիների շինարարություն>> 42.11.0 ենթադասը:
Ոչ ընդհանուր օգտագործման ավտոմոբիլային տրանսպորտը ներառում է տնտեսության բոլոր ճյուղերի միավորները՝ համաձայն տնտեսական գործունեության տեսակների դասակարգչի բոլոր բաժինների՝ հինգ նիշի մակարդակով, ինչպես նաև պետական կառավարման և տեղական ինքնակառավարման մարմինները:
2.4 Վիճակագրական հասկացություններ և սահմանումներ Բեռնափոխադրումների ծավալում (փոխադրված բեռներ) ներառվում է փոխադրված բեռների փաստացի քանակը, հաշվի առած տարայի կամ բեռնարկղի (կոնտեյների) քաշը:
Բեռնաշրջանառությունը (տոննա-կիլոմետրերով) հաշվարկվում է փոխադրվող բեռների յուրաքանչյուր խմբի քաշի (տոննա) և այդ բեռնափոխադրման հեռավորության արտադրյալների հանրագումարով:
Ուղևորափոխադրումների ծավալում (փոխադրված ուղևորներ) ներառվում է տրանսպորտային միջոցներով փաստացի փոխադրված ուղևորների թվաքանակը (ներառյալ անվճար երթևեկության իրավունքներից օգտվող ուղևորները):
Ուղևորաշրջանառությունը (ուղևոր-կիլոմետրերով) հաշվարկվում է փոխադրված ուղևորների թվաքանակի և մեկ ուղևորի փոխադրման միջին հեռավորության արտադրյալների հանրագումարով:
Ավտոմեքենաների շահագործումից ստացված հասույթ ցուցանիշը ներկայացնում է ավտոմեքենաների շահագործումից ստացված ընդհանուր հասույթը և հաշվարկվում է առանց ավելացված արժեքի հարկի: Այս ցուցանիշը հաշվառվում է բոլոր ռեսպոնդենտների կողմից, որոնց ավտոտրանսպորտը շահագործվել է առևտրային հիմունքներով (այսինքն՝ վճարովի):
Բեռնափոխադրումներից ստացված հասույթ (առանց ավելացված արժեքի հարկի) ցուցանիշն իրենից ներկայացնում է բեռնատար ավտոմեքենաների շահագործումից ստացված ընդհանուր հասույթը: Բեռնափոխադրումներից ստացված հասույթի մեջ չեն ներառվում բեռնման-բեռնաթափման աշխատանքներից, առևտրային և առաքիչ գործառնություններից, պահեստների շահագործումից և բեռնափոխադրումների հետ կապված այլ ծառայություններից ստացված հասույթները:
Շահագործական ավտոբուսների և միկրոավտոբուսների հասույթը (առանց ավելացված արժեքի հարկի) ցույց է տրվում երթուղային ավտոբուսների, միկրոավտոբուսների և պատվերով աշխատող ավտոբուսների շահագործումից ստացված հասույթները:
Թեթև մարդատար տաքսիներից ստացված հասույթի (առանց ավելացված արժեքի հարկի) մեջ ներառվում են դրանց շահագործումից ստացված բոլոր տեսակի վճարումները, ներառյալ այն հասույթը, որը ստացվում է պատվիրատուի կողմից ծառայողական նպատակներով կազմակերպության թեթև մարդատար ավտոմեքենաների շահագործման դիմաց:
Օժանդակ և լրացուցիչ ավտոտրանսպորտային գործունեությունից ստացված հասույթը (առանց ավելացված արժեքի հարկի) ներառում է հետևյալ տեսակի ավտոտրանսպորտային գործունեությունից ստացված հասույթները.
1. Բեռների բեռնման և բեռնաթափման
2. Բեռների պահման և պահեստավորման
3. Ավտոկայարանների և ավտոկայանների
4. Այլ ծառայություններ` բաց կամ փակ տարածքում ավտոհանգրվանների, ավտոտնակների շահագործումից, ինչպես նաև ավտոտրանսպորտային միջոցների, մոտոցիկլետների, հեծանիվների կայանատեղերի սպասարկման վճարներից, ավտոմայրուղիների ընդհանուր օգտագործման նշանակության ավտոճանապարհների, մայթերի, կամուրջների և թունելների շահագործումից, բեռների փոխադրմանը վերաբերող տրանսպորտային գործակալների միջնորդական ծառայություններից և այլն:
Ավտոմեքենաների շահագործման ծախսերը ներառում է բեռնափոխադրումների և ուղևորափոխադրումների հետ կապված ավտոմեքենաների շահագործման ծախսերը հաշվետու ժամանակաշրջանում (նյութական ծախսեր, աշխատանքի վարձատրություն և դրան հավասարեցված այլ վճարումներ (ներառյալ՝ խթանող և փոխհատուցող վճարներ), պարտադիր սոցիալական ապահովագրական վճարներ, սոցիալական նպաստներ ռեսպոնդենտի միջոցների հաշվին, հիմնական միջոցների ամորտիզացիոն մասհանումներ, ավտոմեքենաների ընթացիկ նորոգման և տեխսպասարկման հետ կապված ծախսեր և այլ ծախսեր: Վերջինս ցույց է տրվում առանց ավելացված արժեքի հարկի: Բեռնափոխադրումների ծախսերի մեջ չեն ներառվում բեռնման և բեռնաթափման աշխատանքների, առաքիչ գործառնությունների, պահեստների շահագործման և բեռնափոխադրումների հետ կապված այլ ծախսերը:
Ավտոմոբիլային տրանսպորտի կատարած վազքերը ներառում է բոլոր ավտոմեքենաների բեռով (ուղևորով), դատարկ և զրոյական վազքերը:
Միջպետական նշանակության ավտոմոբիլային են համարվում այն ճանապարհները, որոնք կապում են Հայաստանի Հանրապետության ճանապարհային ցանցն այլ պետությունների ավտոմոբիլային ճանապարհների ցանցին, և ապահովում են միջազգային տրանսպորտային հաղորդակցությունը:
Հանրապետական նշանակության ավտոմոբիլային են համարվում այն ճանապարհները, որոնք կապում են հանրապետության քաղաքները մայրաքաղաքի և միմյանց, մշակութային, հոգևոր կենտրոնների և միջպետական նշանակության ավտոմոբիլային ճանապարհների հետ:
Մարզային (տեղական) նշանակության ավտոմոբիլային են համարվում այն ճանապարհները, որոնք կապում են հանրապետության գյուղական բնակավայրերը միմյանց, այլ քաղաքների, հանրապետական և միջպետական նշանակության ավտոմոբիլային ճանապարհների հետ:
2.5 Վիճակագրական միավոր Ավտոմոբիլային տրանսպորտի ոլորտի ձեռնարկությունները, տնտեսության մյուս ճյուղերի սեփականության և այլ իրավունքներով տրանսպորտային միջոցներ տնօրինող և շահագործող իրավաբանական անձինք և անհատ ձեռնարկատերերը, ինչպես նաև հիմնարկները, պետական կառավարման և տեղական ինքնակառավարման մարմինները, և այն միավորները, որոնց հաշվեկշռում առկա են ընդհանուր և ոչ ընդհանուր օգտագործման ավտոճանապարհներ: Ճանապարհատրանսպորտային պատահարների տեղեկատվության համար կիրառվում է վարչական ռեգիստր` ՀՀ ոստիկանության կողմից ստացված վարչական տվյալները:
2.6 Վիճակագրական համակցություն Ճանապարհային տրանսպորտի և ճանապարհատրանսպորտային պատահարների վիճակագրության գլխավոր համակցությունը ձևավորվում է`
- ընդհանուր օգտագործման ավտոմոբիլային տրանսպորտի համակցությունը` համատարած դիտարկմամբ ավտոմոբիլային տրանսպորտի ոլորտի ձեռնարկություններից` իրավաբանական անձինք, անհատ ձեռնարկատերեր, (ՏԳՏՀԴ խմբ. 2, բաժին H)
- ոչ ընդհանուր օգտագործման ավտոմոբիլային տրանսպորտի համակցությունը` համատարած դիտարկմամբ տնտեսության բոլոր ճյուղերի միավորներից՝ համաձայն տնտեսական գործունեության տեսակների դասակարգչի բոլոր բաժինների՝ հինգ նիշի մակարդակով, առանց (ՏԳՏՀԴ խմբ. 2, բաժին H-ի)
Հաղորդակցության ուղիների համակցությունը՝
- ընդհանուր օգտագործման ավտոմոբիլային ճանապարհների համակցությունը ներառում է` ՀՀ տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարությունը, մարզպետարանները և Երևանի քաղաքապետարանը,
- ոչ ընդհանուր օգտագործման ավտոմոբիլային ճանապարհների համակցությունը ներառում է` տնտեսության բոլոր ճյուղերի միավորները՝ համաձայն տնտեսական գործունեության տեսակների դասակարգչի բոլոր բաժինների՝ հինգ նիշի մակարդակով:
-ճանապարհատրանսպորտային պատահարների տեղեկատվությունը հավաքվում է վարչական աղբյուրից` ՀՀ ոստիկանություն:
Քանի որ բեռնափոխադրումների գործունեությունը չի լիցենզավորվում, ոլորտի գլխավոր համակցության ձևավորման նպատակով կիրառվում է վիճակագրական բիզնես ռեգիստրը,ինչպես նաև ՊԵԿ-ի կողմից տրամադրվող տեղեկատվությունը: Մշտադիտարկման դաշտը համալրվում է նաև դիտարկումների ընթացքում և տարբեր գովազդային հայտարարություններով հայտնաբերված միավորներով: Ավտոբուսներով և միկրոավտոբուսներով ուղևորափոխադրումների գլխավոր համակցության ձևավորման նպատակով կիրառվում է նաև ՀՀ տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարության, իսկ ներհամայնքային փոխադրումների դեպքում համայնքների կողմից անցկացվող մրցույթների արդյունքները: Իսկ թեթև մարդատար տաքսիներով ուղևորափոխադրումների համակցության ձևավորման համար՝ լիցենզիաների ցանկը: Ոչ ընդհանուր օգտագործման ավտոմոբիլային տրանսպորտի համակցության ձևավորման և համալրման համար կիրառվում է ՀՀ ոստիկանության կողմից տրամադրվող մեքենաների տեղեկատվական բազան:
2.7 Հաշվետու տարածք Հայաստանի Հանրապետւթյուն
2.8 Ժամանակի ընդգրկունություն 1930- ական թվականներից
2.9 Բազային ժամանակահատված Նախորդող ժամանակահատվածը
3 Վիճակագրական մշակում
3.1 Տվյալների աղբյուր Ցուցանիշների կազմման հիմնական աղբյուրը ուղղակիորեն ռեսպոնդենտներից՝ իրավաբանական անձինք, անհատ ձեռնարկատերեր, հիմնարկներ, պետական կառավարման և տեղական ինքնակառավարման մարմիններ, վիճակագրական հաշվետվություններով հավաքվող տվյալներն են:
Ճանապարհատրանսպորտային պատահարների վիճակագրության համար կիրառվում է վարչական ռեգիստր` ՀՀ ոստիկանությունից ստացվող վարչական տվյալները:
3.2 Տվյալների հավաքման հաճախականություն Ամսական, տարեկան
3.3 Տվյալների հավաքում Վիճակագրական տեղեկատվության հավաքումն իրականացվում է Արմստատի Երևան քաղաքի վարչության տարածքային ստորաբաժանումների, մարզային վարչությունների, տրանսպորտի և կապի վիճակագրության բաժնի միջոցով` առձեռն, փոստի և էլեկտրոնային համակարգի միջոցներով համաձայն 20.06.2016թ. ՀՀ ՎՊԽ «Վիճակագրական տվյալների հավաքման կարգը հաստատելու մասին» թիվ 05-Ն որոշման:
3.4 Տվյալների վալիդացիա Հավաքված տեղեկատվությունը թվաբանական և տրամաբանական ստուգաճշտման ենթարկվելուց հետո մուտքագրվում է էլեկտրոնային միջավայր: Տեղեկատվության մուտքագրումն իրականացվում է ինչպես մեխանիկական, այնպես էլ տեղեկատվությունն էլեկտրոնային միջավայր անմիջապես ներմուծելու եղանակով:Առկա են տեղեկատվության ստուգաճշտման համար անհրաժեշտ մեթոդական ցուցումներ ու հրահանգներ:
3.5 Տվյալների կոմպիլացիա Մուտքագրման ծրագրային փաթեթներում (Microsoft Office Access) առկա է մուտքագրված տվյալների թվաբանական ու տրամաբանական ստուգումների իրականացման համար անհրաժեշտ գործիքներ` հանրագումարների, տրամաբանական կապերի, կազմակերպությունների գրանցման, նույնականացման ու հարկային կոդերի համապատասխանության և այլ ավտոմատ ստուգումների համակարգեր:
3.6 Ճշգրտում Ցուցանիշների կազմման հիմնական աղբյուրը վիճակագրական հաշվետվություններով ուղղակիորեն ռեսպոնդենտներից հավաքվող տվյալներն են: Ցուցանիշների ստացման ողջ ընթացքում խստորեն պահպանվում են դրանց ստացման մեթոդաբանական պահանջները` համաձայն նախապես սահմանված դասակարգումների, մեթոդաբանական ուղեցույցների և վիճակագրական հաշվետվական ձևերի լրացման հրահանգների:
Դիտարկման ընթացքում առաջացող անճշտությունների աղբյուր կարող են հանդիսանալ, տեղեկություն տրամադրողների կողմից պատասխանների թերի կամ լրիվ բացակայությունը, ինչպես նաև ցուցանիշների հաշվարկի ոչ ճիշտ մեթոդաբանության կիրառումը, բիզնես ռեգիստրում առկա տեղեկատվության անճշտությունները (գործունեության տեսակի ոչ ճիշտ որոշումը կամ դրա փոփոխությունը տարվա ընթացքում) և այլն:Իրականացվում է բացակայող տեղեկատվության համալրում ցուցանիշների նախորդ ժամանակահատվածի վերաբերյալ ներկայացված տվյալներով` դրանց վերաբերյալ այլընտրանքային տեղեկատվության բացակայության դեպքում: Համալրված տեղեկատվությունը հաջորդող ժամանակահատվածում տվյալների առկայության պարագայում ենթակա է ճշգրտման:
Ցուցանիշների ճշգրտությունը, ամբողջականությունն ու որակն ապահովելու նպատակով իրականացվում է դրանց համադրում՝ օգտագործելով բիզնես ռեգիստրի տեղեկատվությունը, ինչպես նաև ՊԵԿ-ի կողմից տրամադրվող տեղեկատվությունը, որպես վարչական տեղեկատվության աղբյուր:
Վիճակագրական տեղեկատվություն ներկայացնողների կողմից ցուցանիշների վերաբերյալ տեղեկատվության փոփոխման կամ ճշգրտումների կատարման դեպքում համապատասխան փոփոխությունների և ճշգրտումների են ենթարկվում նաև Արմստատի կողմից արդեն իսկ հրապարակված ցուցանիշները` հետևելով ազգային և միջազգային ստանդարտներին:
4 Որակի կառավարում
4.1 Որակի ապահովում «Պաշտոնական վիճակագրության մասին» օրենք, Գլուխ 8. Պաշտոնական վիճակագրության որակը, Հոդված 29. Որակի ապահովման հանձնառությունը, Հոդված 30. Որակի գնահատումը,
Արմստատի որակի քաղաքականությունը, որը հիմնված է Եվրոպական վիճակագրության փորձառության օրենսգրքի վրա (հաստատված է ՀՀ վիճակագրության պետական խորհրդի 2016 թ. հունիսի 20-ի № 17-Ա որոշմամբ)
• Եվրոպական վիճակագրական համակարգի որակի ապահովման շրջանակ Տարբերակ 2.0 (հաստատված ՀՀ վիճակագրության պետական խորհրդի 2020թ. հուլիսի 16-ի թիվ 23-Ա որոշմամբ)
Որակի հռչակագրեր ճանապարհային տրանսպորտի և ճանապարհատրանսպորտային պատահարների վերաբերյալ
https://www.armstat.am/file/Qualitydec/am/19.6.pdf
https://www.armstat.am/file/Qualitydec/am/19.13.pdf
https://www.armstat.am/file/Qualitydec/am/19.14.pdf
https://www.armstat.am/file/Qualitydec/am/19.17.pdf
Ընդհանուր վիճակագրական բիզնես գործընթացի մոդել (GSBPM, տարբերակ 5.0), (հաստատված ՀՀ վիճակագրության պետական խորհրդի 2016թ. հոկտեմբերի 21-ի թիվ 30-Ա որոշմամբ),
Ընդհանուր վիճակագրական բիզնես գործընթացի մոդելներ GSBPM ճանապարհային տրանսպորտի և ճանապարհատրանսպորտային պատահարների վերաբերյալ
https://www.armstat.am/file/model/am/19.5.pdf
https://www.armstat.am/file/model/am/19.7.pdf
• Ճանապարհային տրանսպորտի և ճանապարհատրանսպորտային պատահարների GSBPM-ի սխեմատիկ պատկերներ `
https://www.armstat.am/file/sxema/am/19.3.pdf,
https://www.armstat.am/file/sxema/am/19.5.pdf,
https://www.armstat.am/file/sxema/am/19.7.pdf
4.2 Որակի գնահատում Արմստատն օգտագործում է որակի գնահատման ընթացակարգեր, ինչպիսիք են օգտագործողների բավարարվածության հետազոտությունը, ինքնագնահատումը, գլոբալ գնահատումը, թեթև փորձագիտական գնահատում, փորձագիտական գնահատումը և այլն:
Օգտագործողների բավարարվածության հետազոտության հարցաթերթ
•Արմստատը մշակել է Եվրոպական վիճակագրական համակարգի Փորձառության օրենսգրքի ցուցանիշների ինքնագնահատման հարցաթերթ` հիմնվելով Դանիայի վիճակագրության փորձի վրա:
'Հայաստանի Հանրապետության պաշտոնական վիճակագրության ազգային համակարգի գլոբալ գնահատում'(անգլերեն)
'Հայաստանի Հանրապետությունում Եվրոպական վիճակագրության փորձառության օրենսգրքի իրականացման թեթև փորձագիտական գնահատում'
'Արմստատի և Հայաստանի պաշտոնական վիճակագրության փորձագիտական գնահատում' (անգլերեն)
5 Համապատասխանություն
5.1 Օգտագործողների կարիքներ Ճանապարհային տրանսպորտի և ճանապարհատրանսպորտային պատահարների տեղեկատվության հիմնական օգտագործողներն են պետական կառավարման և տեղական ինքնակառավարման մարմինները, հասարակական, գիտակրթական, ֆինանսական կազմակերպությունները, գործարար համայնքը, զանգվածային լրատվամիջոցները, միջազգային կազմակերպությունները և այլն:
Ճանապարհային տրանսպորտի և ճանապարհատրանսպորտային պատահարների վերաբերյալ ցուցանիշներն օգտագործվում են տրանսպորտի ոլորտում ռազմավարությունների մշակման, ռազմավարական հարցերի լուծման, գործարար միջավայրի վերլուծության, զարգացման միտումների որոշման համար և այլն:
Հիմնական ազգային օգտագործողներն են` ՀՀ շրջակա միջավայրի նախարարությունը, ՀՀ տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարությունը, ՀՀ արտակարգ իրավիճակաների նախարարությունը, ՀՀ Կենտրոնական բանկը, ՀՀ Ֆինանսների նախարարությունը, ՀՀ Էկոնոմիկայի նախարարությունը, բարձրագույն ուսումնական հաստատությունները, գիտահետազոտական հաստատությունները, մամուլի ներկայացուցիչները և ընդհանրապես հասարակությունը, ինչպես նաև Արմստատի մակրոտնտեսական ցուցանիշների և ազգային հաշիվների բաժինը , ճյուղային վիճակագրության և այլ կառուցվածքային ստորաբաժանումները:
Հիմնական միջազգային օգտագործողներն են`ՄԱԿ, Եվրոստատ, Արժույթի միջազգային հիմնադրամ, Համաշխարհային բանկ, Ասիական զարգացման բանկ, Միջազգային ճանապարհային ֆեդերացիա,Միջազգային էներգետիկ գործակալություն, Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողով, ԱՊՀ միջպետական վիճակագրական կոմիտե և այլն:
5.2 Օգտագործողների բավարարվածություն Օգտագործողների պահանջմունքները ուսումնասիրվում են աշխատանքային քննարկումների, խորհրդակցությունների, վիճակագրական ծրագրերի նախագծերի վերաբերյալ ստացված մեկնաբանությունների, Արմստատի պաշտոնական կայքում առկա 'Օգտագործողների բավարարվածության հետազոտության' հարցաթերթի միջոցով:
Օգտագործողների շրջանում հետազոտություն,
Հաճախ տրվող հարցեր:
5.3 Ամբողջականություն Ճանապարհային տրանսպորտի և ճանապարհատրանսպորտային պատահարների վիճակագրական տեղեկատվության ամբողջականության ապահովման նպատակով պարբերաբար իրականացվում է ոլորտի վիճակագրական մշտադիտարկման դաշտի արդիականացման և ամբողջականացման աշխատանքներ: Ոլորտի ամբողջական տեղեկատվության ապահովման նպատակով իրականացվում է գլխավոր համակցության նախագծում:Այդ նպատակով կատարվում է նախապես հայտնի ավտոմոբիլային տրանսպորտի ոլորտի, ինչպես նաև տնտեսության մյուս ոլորտներում ավտոմոբիլային տրանսպորտային միջոցներ տնօրինող և շահագործող կազմակերպությունների գործունեության փաստի վերաբերյալ տեղեկատվության ստացում` բոլոր հնարավոր աղբյուրներից, որին անմիջապես հետևում է այդ կազմակերպությունների իրազեկումը վիճակագրական դիտարկման դաշտ ընդգրկվելու վերաբերյալ, ապա համապատասխան վիճակագրական տեղեկատվության հավաքումը: Ավտոմոբիլային տրանսպորտի ոլորտի տվյալների ամբողջականացման և որակի ապահովման նպատակով իրականացվում են ճշգրտող գործիքների մշակման, ներդրման և արդիականացման աշխատանքներ: Ոլորտի հիմնական ցուցանիշների իրական ծավալների ճշգրտման նպատակով կիրառվում են չհաշվառված դաշտի ճշգրտման գործակիցներ, իրականացվում է լրահաշվարկ:
5.3.1 Տվյալների ամբողջականություն-տոկոս Վիճակագրությունը 100 % արտադրվում է վիճակագրական ծրագրերին համապատասխան:
6 Ճշգրտություն և արժանահավատություն
6.1 Ընդհանուր ճշգրտություն Ճանապարհային տրանսպորտի և ճանապարհատրանսպորտային պատահարների վիճակագրության գլխավոր համակցությունը ձևավորվում է համատարած դիտարկման արդյունքում: Ընդհանուր օգտագործման ավտոմոբիլային տրանսպորտի վիճակագրությունն իր մեջ ներառում է միայն ավտոմոբիլային տրանսպորտի գործունեությամբ զբաղվող բոլոր միավորներից հավաքված տեղեկատվությունը՝ամսական պարբերականությամբ: Ոչ ընդհանուր օգտագործման ավտոմոբիլային տրանսպորտի վիճակագրությունը ներառում է այլ ոլորտներում ավտոտրանսպորտային միջոցներ շահագործող միավորներից հավաքված վիճակագրական տեղեկատվությունը՝ տարեկան պարբերականությամբ: Գլխավոր համակցությունը պարբերաբար մշտադիտարկվում է և անհրաժեշտության դեպքում առկա վարչական աղբյուրների հետ համադրելով իրականացվում է գլխավոր համակցության համալրում տեղեկատվության ամբողջականությունն ապահովելու նպատակով: Ճանապարհային տրանսպորտի և ճանապարհատրանսպորտային պատահարների վիճակագրական տեղեկատվության ընդհանուր ճշգրտության և ամբողջականության ապահովման նպատակով պարբերաբար իրականացվում է հավաքվող ցուցանիշների ճշգրտումներ՝ հիմք ընդունելով ցուցանիշների հաշվարկի մեթոդաբանությունը, ինչպես նաև առկա վարչական տեղեկատվությունը:
Որպես վարչական աղբյուր օգտագործվում են ՀՀ ոստիկանության, ՊԵԿ-ի և ՀՀ տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարության կողմից տրամադրվող տեղեկատվական բազաները: Ավտոմոբիլային տրանսպորտի ոլորտի տեղեկատվության ամբողջականության ապահովման նպատակով իրականացվում է նաև լրահաշվարկ՝ չհաշվառվող դաշտի գնահատում:
6.2 Ընտրանքային սխալ Կիրառելի չէ:
6.2.1 Ընտրանքային սխալ-ցուցանիշներ Կիրառելի չէ:
6.3 Ոչ ընտրանքային սխալ Արմստատը փորձում է նվազեցնել ոչ-ընտրանքի սխալները մեթոդաբանական շարունակական կատարելագործման և վիճակագրական գործընթացների բարելավման միջոցով, ինչը կարող է օգնել խուսափել կոդավորման և մուտքագրման սխալներից:
6.3.1 Ընդգրկվածության սխալ Կիրառելի չէ:
6.3.1.1 Գերընդգրկվածություն-տոկոս Կիրառելի չէ:
6.3.1.2 Ընդհանուր միավորներ -համամասնություն Կիրառելի չէ:
6.3.2 Չափման սխալ Կիրառելի չէ:
6.3.3 Պատասխանի բացակայության սխալ Դիտարկման ընթացքում առաջացող անճշտությունների աղբյուր կարող են հանդիսանալ տեղեկություն տրամադրողների կողմից պատասխանների բացակայությունը, բիզնես ռեգիստրում առկա տեղեկատվության անճշտությունները (գործունեության տեսակի ոչ ճիշտ որոշումը կամ դրա փոփոխությունը տարվա ընթացքում) և այլն:
Իրականացվում է բացակայող տեղեկատվության համալրում ցուցանիշների նախորդ ժամանակահատվածի վերաբերյալ ներկայացված տվյալներով` դրանց վերաբերյալ այլընտրանքային տեղեկատվության բացակայության դեպքում: Համալրված տեղեկատվությունը հաջորդող ժամանակահատվածում տվյալների առկայության պարագայում ենթակա է ճշգրտման:
6.3.3.1  Միավորի չպատասխանելու մակարդակ- տոկոս 3 -5 %
6.3.3.2  Կետի չպատասխանելու մակարդակ- տոկոս Կիրառելի չէ:
6.3.4 Մշակման սխալ Մշակված է ՏՏ համակարգ, որն իրականացնում է ցուցանիշների սխալ հաշվարկների վերահսկում: Տրամաբանական ստուգումներն իրականացվում են ծրագրում` մշակման սխալները նվազագույնի հասցնելու կամ վերացնելու համար:
6.3.4.1 Իմպուտացիա - տոկոս Իրականացվում է բացակայող տեղեկատվության համալրում ցուցանիշների նախորդ ժամանակահատվածի վերաբերյալ ներկայացված տվյալներով` դրանց վերաբերյալ այլընտրանքային տեղեկատվության բացակայության դեպքում: Համալրված տեղեկատվությունը հաջորդող ժամանակահատվածում տվյալների առկայության պարագայում ենթակա է ճշգրտման:/ մինչև 3 %/
6.3.5 Մոդելի ենթադրյալ սխալ Կիրառելի չէ:
6.4 Սեզոնային ճշգրտում Ոլորտի վերաբերյալ առավել ամբողջական վիճակագրական տեղեկատվություն ստանալու նպատակով իրականացվում է չհաշվառվող դաշտի հիմնական ցուցանիշների գնահատման գործընթաց, որտեղ ներառված է նաև սեզոնային ճշգրտման բաղադրիչը :
6.5 Տվյալների վերանայում- քաղաքականություն Տվյալների վերանայման քաղաքականությունը և սխալների ուղղման գործընթացը նկարագրված է Արմստատի 'Տեղեկատվության տարածման և հաղորդակցության քաղաքականություն' փաստաթղթում:
6.6 Տվյալների վերանայում-փորձառություն Իրականացվում է թերի կամ աղավաղումներով ներկայացված տեղեկատվության ստուգաճշտում, ինչպես նաև ոչ ճիշտ կոդավորված տեղեկատվության համապատասխանեցում նախապես հաստատված դասակարգիչների պահանջներին: Ըստ անհրաժեշտության իրականացվում է նաև կազմակերպությունների պետական ռեգիստրում գրանցման, նույնականացման և հարկային մարմնում գրանցման համապատասխան կոդերի վավերացում` օգտագործելով Արմստատի կողմից վարվող բիզնես ռեգիստրի և որպես վարչական տեղեկատվության աղբյուր օգտագործվող ՀՀ արդարադատության նախարարության իրավաբանական անձանց պետական գրանցում իրականացնող մարմնի կողմից տրամադրված տեղեկատվությունը:
6.6.1 Տվյալների վերանայում- միջին չափ Ամսական կտրվածքով մինչև 7 %:
Տարեկան կտրվածքով մինչև 5 %:
7 Յուրաժամանակություն և ճշտապահություն
7.1 Յուրաժամանակություն Ամսական ցուցանիշների հրապարակումը` հաշվետու ժամանակաշրջանին հաջորդող 35/36-րդ օրը, իսկ տարեկան ցուցանիշները` հաշվետու ժամանակաշրջանին հաջորդող տարվա 4-րդ եռամսյակում: Տվյալների տարածման նախնական օրացույցից ցանկացած շեղման մասին հասարակությունը տեղեկացվում է մինչև նախատեսված տարածման օրը: Տարածման նոր ամսաթիվը հաստատվում և հրապարակվում է ողջամիտ ժամկետում:
7.1.1 Ժամանակահատված – առաջին արդյունքներ Կիրառելի չէ:
7.1.2 Ժամանակահատված – վերջնական արդյունքներ Ամսական ցուցանիշների հրապարակումը` հաշվետու ժամանակաշրջանին հաջորդող 35/36-րդ օրը, իսկ տարեկան ցուցանիշները` հաշվետու ժամանակաշրջանին հաջորդող տարվա 4-րդ եռամսյակում:
7.2 Ճշտապահություն Ճանապարհային տրանսպորտի և ճանապարհատրանսպորտային պատահարների վիճակագրության թողարկման համար ստանդարտ օրվա ժամը հանրայնացվում է: Թողարկման քաղաքականությունը սահմանվում և հրապարակվում է: Թողարկման քաղաքականությունը տարբերակում է տարբեր տեսակի հրապարակումներ և դրանց համապատասխան թողարկման ընթացակարգեր: Թողարկումները հրապարակվում են ստանդարտ օրվա ժամին: Տվյալները հրապարակվում են տարեկան ծրագրերով հրապարակման ժամանակացույցին համապատասխան և սահմանված ժամկետներից ուշացումներ չեն արձանագրվել:
Ամսական հրապարակումը` հաշվետու ժամանակաշրջանին հաջորդող 35/36-րդ օրը ժամը 12.00-ին, իսկ տարեկան տվյալները` նոյեմբերի 29-ին, ժամը 12.00:
7.2.1 Ճշտապահություն – ներկայացում և հրապարակում Կիրառելի չէ:
8 Համաձայնեցվածություն և համադրելիություն
8.1 Համադրելիություն-աշխարհագրական Իրականացվում է ոլորտի համատարած դիտարկում Հայաստանի Հանրապետության 10 մարզերում և Երևան քաղաքում:
8.1.1 Հայելային հոսքի վիճակագրության համար ասիմետրիա `գործակից Կիրառելի չէ:
8.2 Համադրելիություն-ժամանակի ընթացքում Մինչև 1998թ.-ը ցուցանիշը ներկայացվել է Ժողովրդական տնտեսության ճյուղերի համամիութենական դասակարգչին (ԺՏՃՀԴ) համապատասխան: 1998- 2001թթ. կիրառվել է Միջազգային ստանդարտ ճյուղային դասակարգչի (ՄՍՃԴ) 3-րդ խմբագրությունը (ՄԱԿ): Սկսած 2002թ.-ից ցուցանիշը ներկայացվում է Տնտեսական գործունեության տեսակների Հայաստանի դասակարգչին համապատասխան (մշակված Եվրամիության վիճակագրական ծառայության կողմից հաստատված Տնտեսական գործունեության տեսակների դասակարգչի` NACE, հիման վրա): 2010թ.-ից կիրառվում է ՏԳՏՀԴ խմբ.2-ը:
8.2.1 Համադրելի ժամանակագրական շարքերի երկարությունը 1989 թ.-ից:
8.3 Համաձայնեցվածություն-խաչաձև ոլորտներում Ցուցանիշների հաշվարկման մեթոդաբանությունը համաձայնեցված է տրանսպորտի այլ տեսակների (օդային, երկաթուղային, էլեկտրատրանսպորտ, խողովակաշարային տրանսպորտ) միևնույն ցուցանիշների (բեռ, բեռնաշրջանառություն, ուղևոր, ուղևորաշրջանառություն) հետ: ճանապարհային տրանսպորտի վիճակագրությունը հաշվարկվում և հրապարակվում է միայն վիճակագրության կողմից:
Ցուցանիշները համաձայնեցված են բիզնես ռեգիստրի, արդյունաբերության, շինարարության և վճարային հաշվեկշռի տեղեկատվության հետ, ինչպես նաև ՊԵԿ-ի և Տարածքային կառավարման ու ենթակառուցվածքների նախարարության կողմից տրամադրվող տեղեկատվությանը` որպես վարչական տեղեկատվության աղբյուր:
Ճանապարհատրանսպորտային պատահարների վիճակագրական ցուցանիշները ստացվում են միայն վարչական աղբյուրից:
8.4 Համաձայնեցվածություն- ենթատարեկան և տարեկան վիճակագրություն Ամսական կտրվածքով հաշվարկված ցուցանիշները օպերատիվ են, որոնք ենթակա են հետագա ճշգրտման, իսկ տարեկան ցուցանիշները ճշգրտված են և կարող են որոշ դեպքերում չհամապատասխանել ամսական տվյալներին: Այդ տարբերությունները բացատրվում են ներկայացման տարբեր ժամկետներով և հաշվապահական հաշվառման փաստաթղթերում պարբերաբար կատարվող ճշտումներով:
8.5 Համաձայնեցվածություն –Ազգային հաշիվներ Վիճակագրությունը համատեղելի է ազգային հաշիվների հետ:
8.6 Համաձայնեցվածություն-ներքին Առկա է ներքին համաձայնեցվածություն:
9 Մատչելիություն և պարզություն
9.1 Նորությունների թողարկում Կիրառելի չէ:
9.2 Հրապարակումներ «Հայաստանի վիճակագրական տարեգիրք»(հայերեն, անգլերեն և ռուսերեն)
«Հայաստանի մարզերը և Երևան քաղաքը թվերով» տարեկան վիճակագրական ժողովածու (հայերեն և անգլերեն)
«Հայաստանը թվերով» տարեկան վիճակագրական ժողովածու(հայերեն և անգլերեն )
«ՀՀ սոցիալ-տնտեսական վիճակը» ամսական տեղեկատվական զեկույց (հայերեն և ռուսերեն )
Հրապարակումների էլեկտրոնային տարբերակները հասանելի են հետևյալ հղմամբ.
9.3 Առցանց տվյալների բազաներ Ճանապարհային տրանսպորտին և ճանապարհատրանսպորտային պատահարներին առնչվող տեղեկատվությունը յուրաքանչյուր տարի զետեղվում է ArmStatBank տվյալների բազայում:
9.3.1 Տվյալների աղյուսակներ-խորհրդատվություններ Կիրառելի չէ:
9.4 Միկրոտվյալների հասանելիություն «Պաշտոնական վիճակագրության մասին» օրենք, Գլուխ 7, Հոդված 26.Գաղտնի տվյալների հասանելիությունը հետազոտական նպատակներով:
Հետազոտական աշխատանքների իրականացման նպատակով հետազոտողների կողմից Արմստատ ներկայացված դիմումի հիման վրա և Պետական խորհրդի որոշմամբ վիճակագրական գաղտնիք պարունակող տվյալները բացառիկ դեպքերում Արմստատի կողմից կարող են տրամադրվել կամ հրապարակվել անվանական տվյալների ուղղակի կամ անուղղակի բացահայտման հնարավորություն չտվող՝ անվանազերծված ձևով:
Տվյալներն օգտագործվում են բացառապես հետազոտական նպատակներով, չեն կարող փոխանցվել այլ անձանց, չեն կարող հրապարակել անվանական հարթության անվանազերծված որևէ տվյալ և չեն կարող համադրվել այլ աղբյուրներից ստացված անվանական տվյալների հետ, նշվում են բոլոր հրահանգավորված նյութերի աղբյուրները, այդ անվանազերծված տվյալները հետազոտություններից հետո ոչնչացվում են:
Տեղեկությունների չհրապարակման կամ այլ ձևով չտարածման դրույթը չի գործում այն դեպքում, երբ դրանք, Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությանը համապատասխան, հանդիսանում են բնական կամ այլ մենաշնորհային գործունեություն արտացոլող տեղեկություններ, որոնց չհրապարակումը (չտարածումը) էապես կազդի վիճակագրական տեղեկատվության ամբողջականության սկզբունքների պահպանման վրա:
9.5 Այլ Տեղեկատվությունը տրամադրվում է նաև հայցումներով, համաձայն Արմստատի տեղեկատվության տարածման և հաղորդակցության քաղաքականության,
9.6 Մեթոդաբանության փաստաթղթավորում Արմստատը հետևում է ճանապարհային տրանսպորտի և ճանապարհատրանսպորտային պատահարների վիճակագրությանն առնչվող միջազգային ստանդարտներին և մեթոդաբանական ուղեցույցներին ու լավագույն փորձերին ( Illustrated Glossary for Transport Statistics 4th edition, 2009, Glossary for transport statistics — 5th edition, 2019). Իրավական ակտերում ամրագրված են համապատասխան դասակարգիչները:Միջազգային մեթոդաբանական ստանդարտներից շեղումներ չեն արձանագրվել: Ճանապարհային տրանսպորտի և ճանապարհատրանսպորտային պատահարների վիճակագրության մեթոդաբանական շրջանակը փաստաթղթավորված է հարցաթերթերի լրացման հրահանգներում, համապատասխան որակի հռչակագրերում, GSBPM-ում, առկա է նաև GSBPM-ի տեսապատկերավորման գործիք հանդիսացող 'լողավազան մոդելում', վիճակագրական պաշտոնական հրապարակումների համապատասխան մասում:
9.7 Որակի փաստթղթավորում https://www.armstat.am/file/Qualitydec/am/19.5.pdf
https://www.armstat.am/file/Qualitydec/am/19.6.pdf
https://www.armstat.am/file/Qualitydec/am/19.13.pdf
https://www.armstat.am/file/Qualitydec/am/19.14.pdf
https://www.armstat.am/file/Qualitydec/am/19.17.pdf
https://www.armstat.am/file/model/am/19.3.pdf
https://www.armstat.am/file/model/am/19.5.pdf
https://www.armstat.am/file/model/am/19.7.pdf
https://www.armstat.am/file/sxema/am/19.3.pdf
https://www.armstat.am/file/sxema/am/19.5.pdf
https://www.armstat.am/file/sxema/am/19.7.pdf
9.7.1 Մեթատվյալների ամբողջականություն-տոկոս Կիրառելի չէ:
9.7.2 Մեթատվյալներ - խորհրդատվություններ Կիրառելի չէ:
10 Ծախս և ծանրաբեռնվածություն Ձեռնարկությունների կողմից ճանապարհային տրանսպորտի տարեկան հաշվետվական ձևերի լրացման տևողութհյունը 117 րոպե է, իսկ յուրաքանչյուր հարցի վրա ծախսված ժամանակը 0.4 րոպե է:Ռեսպոնդենտների ծանրաբեռնվածությունը վերջին տարում նվազել է 4.98 %-ով:
11 Գաղտնիություն
11.1 Գաղտնիություն -քաղաքականություն «Պաշտոնական վիճակագրության մասին» օրենք, Գլուխ 7. Վիճակագրական գաղտնիություն,
• «Պաշտոնական վիճակագրության մասին» օրենք, Գլուխ 1. Ընդհանուր դրույթներ, հոդված 4. Օրենքում օգտագործված հիմնական հասկացությունները, կետ 6), « Անվանական տվյալներ՝ վիճակագրական միավորին բնութագրող ցանկացած տեղեկություն, որը թույլ է տալիս կամ կարող է թույլ տալ ուղղակի կամ անուղղակի նույնականացնել նրան»:
•«Պաշտոնական վիճակագրության մասին» օրենք, Գլուխ 2. Պաշտոնական վիճակագրության հիմնարար սկզբունքները, հոդված 6. Պաշտոնական վիճակագրության հիմնարար սկզբունքները, կետ 6 «Վիճակագրական գաղտնիություն և բացառապես վիճակագրական նպատակներով օգտագործում. պաշտոնական վիճակագրություն արտադրողների կողմից ֆիզիկական և իրավաբանական անձանց վերաբերող՝ հավաքված կամ ստացված բոլոր անվանական տվյալների խիստ գաղտնիություն, ինչպես նաև բացառապես վիճակագրական նպատակներով դրանց օգտագործում»:
•Հայաստանի Հանրապետության Կառավարության 04.10.2012թ. թիվ 1277-Ն որոշում (տրանսպորտային միջոցների քանակի վերաբերյալ):
11.2 Գաղտնիություն-տվյալների մշակում «Պաշտոնական վիճակագրության մասին» օրենք, Գլուխ 7. Վիճակագրական գաղտնիություն,
• «Պաշտոնական վիճակագրության մասին» օրենք, Գլուխ 1. Ընդհանուր դրույթներ, հոդված 4. Օրենքում օգտագործված հիմնական հասկացությունները, կետ 6), «Անվանական տվյալներ՝ վիճակագրական միավորին բնութագրող ցանկացած տեղեկություն, որը թույլ է տալիս կամ կարող է թույլ տալ ուղղակի կամ անուղղակի նույնականացնել նրան»:
•«Պաշտոնական վիճակագրության մասին» օրենք, Գլուխ 2. Պաշտոնական վիճակագրության հիմնարար սկզբունքները, հոդված 6. Պաշտոնական վիճակագրության հիմնարար սկզբունքները, կետ 6 «Վիճակագրական գաղտնիություն և բացառապես վիճակագրական նպատակներով օգտագործում. պաշտոնական վիճակագրություն արտադրողների կողմից ֆիզիկական և իրավաբանական անձանց վերաբերող՝ հավաքված կամ ստացված բոլոր անվանական տվյալների խիստ գաղտնիություն, ինչպես նաև բացառապես վիճակագրական նպատակներով դրանց օգտագործում»:
•Հայաստանի Հանրապետության Կառավարության 04.10.2012թ. թիվ 1277-Ն որոշում (տրանսպորտային միջոցների քանակի վերաբերյալ):
12 Մեկնաբանություններ Սույն որակի հաշվետվության մեջ ներառված չէ երկաթուղային տրանսպորտը և էլեկտրատրանսպորտը:

Ներբեռնել SDMX 2.1 ֆայլ ֆորմատով: SDMX-ESQRS-Ճանապարհային տրանսպորտ և ճանապարհատրանսպորտային պատահարներ
Մեթատվյալների կառուցվածքի սահմանում SDMX 2.1- ում: SDMX-ESQRS-MSD