Որակի հաշվետվությունների կառուցվածքի համար Եվրոպական վիճակագրական համակարգի ստանդարտ (ESQRS)

Վիճակագրական բիզնես ռեգիստր / Փոքր և միջին ձեռնարկատիրության վիճակագրություն


1 Կոնտակտ
1.1 Կոնտակտային կազմակերպություն Արմստատ
1.2 Կոնտակտային կազմակերպության ստորաբաժանումը Բիզնես ռեգիստրի, ընտրանքի և դասակարգիչների բաժին
1.3 Կոնտակտային անձնավորության անունը Վարդան Արևշատյան
1.4 Կոնտակտային անձնավորության պաշտոնը Բաժնի պետ
1.5 Կոնտակտային փոստի հասցե Հայաստանի Հանրապետություն, ք.Երևան 0010, Հանրապետության պողոտա, Կառավարական 3 շենք
1.6 Կոնտակտային էլ. փոստի հասցե business_reg@armstat.am
1.7 Կոնտակտային հեռախոսահամար +374 11 564566
1.8 Կոնտակտային ֆաքսի համար +374 11 520273
2 Վիճակագրական ներկայացում
2.1 Տվյալների նկարագրություն ՎԲՌ-ի տեղեկատվական շտեմարանի ձևավորման աղբյուրները ուղղակի և անուղղակի աղբյուրներն են: ՎԲՌ-ի տեղեկատվական շտեմարանի հիմնական բնութագրիչները ներկայացված են 3.4 կետում: ՎԲՌ-ի արդիականացված շտեմարանի տվյալները կիրառվում են ինչպես ներքին, այնպես էլ արտաքին նպատակներով: ՎԲՌ-ի արդիականացված շտեմարանի տվյալների օգտագործումը ներքին նպատակներով ծառայում է որպես տեղեկատվական հենք Հաշվառումների անցկացման համար: ՎԲՌ-ի արդիականացված շտեմարանի տվյալների հիման վրա ընտարնքային կամ համատարած Հաշվառումների իրականացման համար անհրաժեշտ Միավորների շրջանակը նախապատրաստվում է այդ նպատակով Արմստատի վիճակագրություն վարող շահագրգիռ մասնագիտական կառուցվածքային ստորաբաժանումների կողմից ներկայացված խնդրի դրվածքին համապատասխան՝ կիրառելով համապատասխան գործիքակազմեր: ՎԲՌ-ի արդիականացված շտեմարանի տվյալների օգտագործումն արտաքին նպատակներով ծառայում է որպես տեղեկատվական հենք՝ վիճակագրական ամփոփ տեղեկատվության մշակման, ամփոփման ու տարածման աշխատանքների իրականացման համար, այդ թվում՝ փոքր ու միջին ձեռնարկատիրության (ՓՄՁ) վիճակագրության վարման, միջազգային կազմակերպությունների կողմից ներկայացված հարցաթերթերի լրացման, պետական մարմինների և այլ օգտագործողների կողմից հայցվող տեղեկատվության տրամադրման նպատակներով:
2.2 Դասակարգման համակարգ Տնտեսական գործունեության տեսակների դասակարգչի 2-րդ խմբագրություն
Վարչատարածքային բաժանման միավորների դասակարգիչ
Տնտեսության ինստիտուցիոնալ հատվածների դասակարգիչ
Աշխարհի երկրների դասակարգիչ:
2.3 Ոլորտային ընդգրկունություն ՎԲՌ-ն ներառում է հաշվետու տարում տնտեսական գործունեություն իրականացրած բոլոր գործող Միավորներին: Գործող միավորները՝ հաշվետու տարում տնտեսական գործունեության իրականացման արդյունքում առնվազն դրական շրջանառություն և/կամ վարձու աշխատողների միջին տարեկան թվաքանակ ունեցող միավորներն են:
ՓՄՁ Միավորների շրջանակն ընդգրկում է տնտեսական գործունեության տեսակների դասակարգչի 2-րդ խմբագրության (NACE rev2) ոչ ֆինանսական բիզնես հատվածի B` Հանքագործական արդյունաբերություն և բացահանքերի շահագործում, C` Մշակող արդյունաբերություն, D` Էլեկտրականության, գազի, գոլորշու և լավորակ օդի մատակարարում, E` Ջրամատակարարում, կոյուղի, թափոնների կառավարում և վերամշակում, F` Շինարարություն, G` Մեծածախ և մանրածախ առևտուր, ավտոմեքենաների և մոտոցիկլների նորոգում, H` Փոխադրումներ և պահեստային տնտեսություն, I` Կացության և հանրային սննդի կազմակերպում, J` Տեղեկատվություն և կապ, L` Անշարժ գույքի հետ կապված գործունեություն, M` Մասնագիտական, գիտական և տեխնիկական գործունեություն, N` Վարչարարական և օժանդակ գործունեություն բաժինները և S՝ Սպասարկման այլ ծառայություններ բաժնի 95` Համակարգիչների, անձնական օգտագործման և կենցաղային արտադրատեսակների նորոգում հատվածը (S95):
2.4 Վիճակագրական հասկացություններ և սահմանումներ ՎԲՌ-ն Հայաստանի Հանրապետությունում գրանցված/հաշվառված և գործող իրավաբանական անձանց, անհատ ձեռնարկատերերի ու նոտարների (այսուհետ՝ Միավորներ) իրական գտնվելու վայրի, տնտեսական գործունեության հիմնական և ոչ հիմնական տեսակների, վարձու աշխատողների միջին տարեկան թվաքանակի և այլ ցուցանիշների վերաբերյալ մշտապես արդիականացվող տվյալների շտեմարան է:
ՎԲՌ-ի տվյալների շտեմարանը ներառում է Միավորների վերաբերյալ հետևյալ տեղեկությունները.
1) նույնականացման ծածկագիրը (ՁԿԴ)՝ առկայության դեպքում.
2) հարկ վճարողի հաշվառման համարը (ՀՎՀՀ).
3) իրավաբանական անձանց պետական ռեգիստրում գրանցման/հաշվառման համարը՝ առկայության դեպքում.
4) իրավաբանական անձանց պետական ռեգիստրում գրանցման/հաշվառման ամսաթիվը՝ առկայության դեպքում.
5) լրիվ անվանումը (անհատ ձեռնարկատիրոջ դեպքում՝ անուն ազգանունը).
6) կազմակերպաիրավական ձևը.
7) հիմնադիրների/բաժնետերերի վերաբերյալ տեղեկությունները (պետություն, համայնք, քաղաքացի, իրավաբանական անձ, օտարերկրյա՝ պետություն, համայնք, քաղաքացի, իրավաբանական անձ).
8) գտնվելու (գրանցման/հաշվառման) վայրի հասցեն, հեռախոսահամարը, փոստային դասիչը, էլեկտրոնային փոստի հասցեն.
9) տնտեսական գործունեության իրականացման վայրի հասցեն, հեռախոսահամարը, փոստային դասիչը, էլեկտրոնային փոստի հասցեն.
10) տնտեսական գործունեության հիմնական և ոչ հիմնական տեսակները.
11) ըստ տնտեսական գործունեության տեսակների՝ արտադրանքի, ապրանքների, աշխատանքների, ծառայությունների իրացումից ստացված հասույթը (առանց ավելացված արժեքի և ակցիզային հարկերի).
12) ըստ տնտեսական գործունեության տեսակների՝ վարձու աշխատողների միջին տարեկան թվաքանակը.
13) առանձնացված ստորաբաժանումների, ներկայացուցչությունների (այդ թվում՝ օտարերկրյա պետություններում) առկայությունը:
ՓՄՁ վիճակագրությունը բովանդակում է հետևյալի մասին տեղեկատվությունը.
1) ՓՄՁ վիճակագրության վարման մեթոդաբանական նկարագիրը,
2) տնտեսական գործունեություն իրականացրած տնտեսավարողների քանակական նկարագիրը,
3)տնտեսական գործունեություն իրականացրած տնտեսավարողների կողմից արտադրված ապրանքների ու մատուցված ծառայությունների ծավալը (շրջանառությունը) ,
4)տնտեսական գործունեություն իրականացրած տնտեսավարողների վարձու աշխատողների թվաքանակը,
5)վարձու աշխատողների միջին աշխատավարձը,
6)տնտեսական գործունեություն իրականացրած տնտեսավարողների կողմից ստեղծված համախառն ավելացված արժեքը,
7)տնտեսական գործունեություն իրականացրած տնտեսավարողների բիզնես-դեմոգրաֆիական նկարագիրը,
8)հղումներ՝ ՓՄՁ ոլորտի միջազգային վիճակագրական մեթոդաբանությանը:
Գործող միավորները՝ հաշվետու տարում տնտեսական գործունեության իրականացման արդյունքում առնվազն դրական շրջանառություն և/կամ վարձու աշխատողների միջին տարեկան թվաքանակ ունեցող միավորներն են:
Տնտեսական գործունեության հիմնական տեսակը որոշվում է առանձին տնտեսական գործունեության տեսակների գծով ձևավորված ավելացված արժեքներից առավելագույնի մեծությամբ:
Աշխատողների թվաքանակում ներառվում են անորոշ կամ որոշակի ժամկետով կնքված աշխատանքային պայմանագրի հիման վրա աշխատանք կատարող վարձու աշխատողները:ՓՄՁ սուբյեկտների տարանջատումն իրականացվում է ինստիտուցիոնալ մակարդակում՝ տնտեսական գործունեության հիմնական տեսակով:
ՓՄՁ սուբյեկտների կողմից արտադրված ապրանքների ու մատուցված ծառայությունների ծավալում (հասույթում) չեն ներառվում ավելացված արժեքի ու ակցիզային հարկերը: Եվրամիության և ՏՀԶԿ միջազգային տվյալների հավաքածուն ՓՄՁ դեմոգրաֆիայի վարման համար որպես միավոր դիտարկում է կազմակերպությունը (ինստիտուցիոնալ միավոր) : Այն իրենից ներկայացնում է ֆինանսական և ներդրումային որոշումների կայացման առումով ինքնավար սուբյեկտ, որն ունի ապրանքների արտադրության և ծառայությունների մատուցման նպատակով ռեսուրսների բաշխման իրավասություններ և պատասխանատվություն, կարող է մեկ կամ մի քանի վայրերում իրականացնել մեկ կամ մի քանի տեսակի տնտեսական գործունեություն:
2.5 Վիճակագրական միավոր ՎԲՌ-ն ներառում է հաշվետու տարում տնտեսական գործունեություն իրականացնող բոլոր ռեզիդենտ Միավորներին : ՓՄՁ վիճակագրության շրջանակը ներառում է տնտեսության ոչ ֆինանսական բիզնես հատվածի տնտեսական գործունեություն իրականացնող Միավորներին:
2.6 Վիճակագրական համակցություն ՎԲՌ-ում ներառված Միավորները դասակարգվում են ըստ տնտեսական գործունեության տեսակների, վարչատարածքային բաժանման, կազմակերպաիրավական ձևերի, հիմնադիրների խմբերի (պետություն, համայնք, իրավաբանական անձ, քաղաքացի, օտարերկրյա՝ պետություն համայնք, իրավաբանական անձ, քաղաքացի) և այլն: ՓՄՁ վիճակագրությունում բոլոր գործող Միավորները դասակարգվում են ըստ աշխատողների միջին տարեկան թվաքանակով որոշվող չափերով՝ հետևյալ խմբերով. գերփոքր՝ մինչև 9 մարդ ( այդ թվում՝ վարձու աշխատող չունեցողներ) ,փոքր՝ 10-49 , միջին՝ 50-249, ՏԳՏԴ խմբ. 2-ի՝ ոչ ֆինանսական բիզնես հատվածի բաժինների, վարչատարածքային բաժանման և այլն: ՓՄՁ բիզնես-դեմոգրաֆիայի (տնտեսավարողների ծնունդ, մահ (գործունեության դադարեցում, լուծարում), գոյատևում(երկարակեցություն)) վարումն իրականացվում է ըստ աշխատողների թվաքանակով որոշվող չափերի՝ հետևյալ խմբերով. գերփոքր տնտեսավարողներ ( այդ թվում՝ վարձու աշխատող չունեցողներ, 1-4 վարձու աշխատող ունեցողներ, 5-9 վարձու աշխատող ունեցողներ) և 10-19 վարձու աշխատող ու 20 և ավելի վարձու աշխատող ունեցող տնտեսավարողներ:
2.7 Հաշվետու տարածք ՎԲՌ-ի և ՓՄՁ վիճակագրության Միավորների աշխարհագրական ընդգրկվածության տարածքը ներառում է ՀՀ բոլոր մարզերը և Երևան քաղաքը՝ ըստ այդ Միավորների փաստացի տնտեսական գործունեության իրականացման հասցեների:
2.8 Ժամանակի ընդգրկունություն ՎԲՌ-ն 2003-2015թթ.-ի ընթացքում վարվել է Արմստատի ուղղակի աղբյուրներից հավաքված տեղեկատվության հիման վրա, իսկ 2016թ.-ից ի վեր՝ նաև անուղղակի աղբյուրներից (մասնավորապես՝ պետական եկամուտների կոմիտեից) ստացվող վարչական տեղեկատվության հիման վրա: ՓՄՁ վիճակագրությունը վարվում է 2018թ.-ից՝ նախորդ տարվա վերաբերյալ հասանելի տեղեկատվության (այդ թվում՝ վարչական) հիման վրա:
2.9 Բազային ժամանակահատված Հաշվետու տարվան նախորդող տարվա դեկտեմբերի 31:
3 Վիճակագրական մշակում
3.1 Տվյալների աղբյուր ՎԲՌ-ի , ինչպես նաև ՓՄՁ վիճակագրության վարման նպատակով կիրառվում են ինչպես ուղղակի, այնպես էլ անուղղակի տեղեկատվության աղբյուները: Ուղղակի աղբյուրները ռեսպոնդենտների կողմից լրացվող և ներկայացվող փաստաթղթերն են (վիճակագրական հաշվետվություններ, տեղեկանքներ և այլն): Անուղղակի աղբյուրները՝ վարչական ռեգիստրներից` Պետական Եկամուտների Կոմիտեից և ՀՀ արդարադատության նախարարության իրավաբանական անձանց գրանցման պետական ռեգիստրի գործակալությանից և այլ աղբյուրներից, օրինակ հանրային բաց աղբյուրներում զետեղված արժանահավատ տեղեկատվությունը:
3.2 Տվյալների հավաքման հաճախականություն Ուղղակի և անուղղակի աղբյուրներից տեղեկատվությունը հավաքվում է տարեկան պարբերականությամբ: Ընդ որում, ուղղակի աղբյուրից՝ մինչև հաշվետու ժամանակահատվածին հաջորդող տարվա մայիսի 1-ը, իսկ անուղղակի աղբյուրից՝ մինչև հունիսի 1-ը:
3.3 Տվյալների հավաքում Պաշտոնական վիճակագրության տվյալների հավաքման գործընթացը սահմանվում է Օրենքի 6-րդ՝ «Պպաշտոնական վիճակագրություն արտադրողների կողմից վիճակագրական տվյալների հավաքումը» գլխով սահմանված դրույթներով, ինչպես նաև Ծրագրերով ու ՎՊԽ-ի 2016 թվականի հունիսի 20-ի «Վիճակագրական տվյալների հավաքման կարգը հաստատելու ւ մասին» թիվ 05-Ն որոշմամբ սահմանված կարգով: Նշվածի հիման վրա մշակվել և Արմստատի պաշտոնական կայքի «Ռեսպոնդենտների համար» բաժնում առկա է «Վիճակագրական փաստաթղթերի ներկայացման ընթացակարգ»՝, որում համակարգված ձևով ներկայացված են ռեսպոնդենտների կողմից Արմստատին վիճակագրական փաստատղթերի ներկայացման գործընթացի մանրամասն նկարագիրը:
3.4 Տվյալների վալիդացիա Առկա են տեղեկատվության ստուգաճշտման համար անհրաժեշտ մեթոդաբանական ցուցումներ ու հրահանգներ: Ցուցանիշների ստացման ողջ ընթացքում խստորեն պահպանվում են դրանց ստացման մեթոդաբանական պահանջները` սահմանումները, դասակարգումները, մշակման ու հրապարակման պարբերականությունը և այլն: Ուղղակի աղբյուրից ոլորտի վիճակագրական մշտադիտարկումներն իրականացվում են Արմստատի մարզային/Երևան քաղաքի վարչությունների կողմից, որոնք իրականացնում են հավաքված տեղեկատվության տրամաբանական ու թվաբանական ստուգաճշտման, գործընթացը: Անուղղակի աղբյուրներից տեղեկատվությունը անմիջապես ներկայացվում է Արմստատի կենտրոնական գրասենյակ, որտեղ իրականացվում է այդ տեղեկատվության հարմարեցումը վիճակագրական նպատակներին: Նշված տեղեկատվության ամբողջականության և/կամ դրանում կիրառվող մեթոդաբանության (մասնավորապես կիրառվող դասակարգումների) հետ կապված անհամապատասխանությունների բացահայտման դեպքում Արմստատը հետադարձ կապով դրանց մասին տեղեկացնում է համապատասխան վարչական ռեգիստր վարող մարմնին՝ դրանք վերացնելու նպատակով: Բացի այդ, Արմստատի կենտրոնական գրասենյակում իրականացվում է նաև ուղղակի և անուղղակի աղբյուրներից հավաքված/ստացված տեղեկատվության համադրումը, որի ընթացքում բացահայտվում են դրանց միջև առկա անհամապատասխանությունները, որոնք էլ Արմստատի մարզային վարչությունների միջոցով ճշգրտվում համապատասխան ռեսպոնդենտների հետ: Նշվածի արդյունքում ձևավորվում է ՎԲՌ-ի և ՓՄՁ վիճակագրության վարման համար անհրաժեշտ ճշգրտված անվանական տեղեկատվությունը:
3.5 Տվյալների կոմպիլացիա Մուտքագրման ծրագրային փաթեթներում (Microsoft Office Access) առկա է մուտքագրված տվյալների թվաբանական ու տրամաբանական ստուգումների իրականացման համար անհրաժեշտ գործիքներ` հանրագումարների, տրամաբանական կապերի, կազմակերպությունների գրանցման, նույնականացման ծածկագրերի համապատասխանության և այլ ավտոմատ ստուգումների գործիքակազմեր:
3.6 Ճշգրտում ՎԲՌ-ի և ՓՄՁ վիճակագրության անվանական տվյալներում փոփոխությունների իրականացումը հիմնվում է այդ տվյալների տրամաբանական ու թվաբանական ստուգումների, տարբեր աղբյուրներից ստացվող միևնույն Միավորին վերաբերող տեղեկատվության համադրումների, այդ Միավորների վերաբերյալ տեղեկատվության ժամանակի մեջ համադրումների արդյունքում անհամապատասխանությունների բացահայտման և արդյունքում ռեսպոնդենտների հետ անմիջական, էլեկտրոնային փոստով կամ հեռախոսով դրանց պարզաբանման, ճշգրտումների իրականացման վրա: Համաձայն վարչական ռեգիստր վարող մարմինների հետ ստորագրված տեղեկությունների փոխանակման վերաբերյալ համատեղ հրամանների, Արմստատը, անուղղակի աղբյուրներից ստացված տեղեկատվությանում ամբողջականության խախտումների ու կիրառվող մեթոդաբանության անհամապատասխանությունների վերաբերյալ բացահայտված տեղեկատվությունը ներկայացնում է համապատասխան վարչական ռեգիստր վարող մարմնին՝ դրանց ճշգրտման ու ապագայում դրանք բացառելու նպատակով: Բացի նշվածից, Արմստատի աշխատակիցների կողմից, ըստ անհրաժեշտության, մեթոդաբանական պարզաբանումներ են տրամադրվում վիճակագրական դասակարգիչների պատշաճ կիրառման վերաբերյալ՝ ինչպես ռեսպոնդենտներին, այնպես էլ Արմստատի համար ռեսպոնդենտ չհանդիսացող, վարչական ռեգիստր վարող պետական մարմիններ վարչական տեղեկատվություն ներկայացնող այլ տնտեսավարողներին ու վարչական ռեգիստր վարող և/կամ այդ գործընթացին մասնակից պետական մարմիններին՝ արդյունքում անուղղակիորեն նպաստելով վարչական ռեգիստրներում առկա վարչական տեղեկատվության որակի բարելավմանը, ինչն էլ ըստ անհրաժեշտության կիրառվում է վիճակագրական նպատակներով:
4 Որակի կառավարում
4.1 Որակի ապահովում «Պաշտոնական վիճակագրության մասին» օրենք, Գլուխ 8. Պաշտոնական վիճակագրության որակը, Հոդված 29. Որակի ապահովման հանձնառությունը, Հոդված 30. Որակի գնահատումը,
Արմստատի որակի քաղաքականությունը, որը հիմնված է Եվրոպական վիճակագրության փորձառության օրենսգրքի վրա (հաստատված է ՀՀ վիճակագրության պետական խորհրդի 2016 թ. հունիսի 20-ի № 17-Ա որոշմամբ)
Եվրոպական վիճակագրական համակարգի որակի ապահովման շրջանակ Տարբերակ 2.0 (հաստատված ՀՀ վիճակագրության պետական խորհրդի 2020թ. հուլիսի 16-ի թիվ 23- Ա որոշմամբ)
•ՎԲՌ-ի և ՓՄՁ վիճակագրության որակի հռչակագրեր,
https://www.armstat.am/file/Qualitydec/am/23.2.pdf
https://www.armstat.am/file/Qualitydec/am/23.1.pdf
Ընդհանուր վիճակագրական բիզնես գործընթացի մոդել (GSBPM, տարբերակ 5.0), (հաստատված ՀՀ վիճակագրության պետական խորհրդի 2016թ. հոկտեմբերի 21-ի թիվ 30- Ա որոշմամբ),
ՎԲՌ-ի և ՓՄՁ վիճակագրության GSBPM և սխեմատիկ պատկեր,
4.2 Որակի գնահատում Արմստատն օգտագործում է որակի գնահատման ընթացակարգեր, ինչպիսիք են օգտագործողների բավարարվածության հետազոտությունը, ինքնագնահատումը, գլոբալ գնահատումը, փորձագիտական գնահատումը և այլն:
Օգտագործողների բավարարվածության հետազոտության հարցաթերթ.
• Արմստատը մշակել է Եվրոպական վիճակագրական համակարգի Փորձառության օրենսգրքի ցուցանիշների ինքնագնահատման հարցաթերթ` հիմնվելով Դանիայի վիճակագրության փորձի վրա:
• Հայաստանի Հանրապետության պաշտոնական վիճակագրության ազգային համակարգի գլոբալ գնահատում (անգլերեն),
Հայաստանի Հանրապետությունում Եվրոպական վիճակագրության փորձառության օրենսգրքի իրականացման թեթև փորձագիտական գնահատում,
• Արմստատի և Հայաստանի պաշտոնական վիճակագրության փորձագիտական գնահատում (անգլերեն):
ՓՄՁ վիճակագրական տեղեկագիրը պատրաստվել է Դանիայի, Լիտվայի վիճակագրական ծառայությունների ու Տնտեսական համագործակցության և զարգացման կազմակերպության (ՏՀԶԿ) փորձագետների կողմից ցուցաբերված մեթոդաբանական օժանդակությամբ: Տեղեկագրի մշակման հիմքում ընկած են Եվրոստատի ու ՏՀԶԿ-ի համապատասխան մեթոդաբանությունները:
5 Համապատասխանություն
5.1 Օգտագործողների կարիքներ Վիճակագրական տեղեկատվության հիմնական օգատագործողներն են պետական կառավարման և տեղական ինքնակառավարման մարմինները, հասարակական, գիտակրթական, ֆինանսական կազմակերպությունները, գործարար համայնքը, զանգվածային լրատվամիջոցները, միջազգային կազմակերպությունները և այլն:
5.2 Օգտագործողների բավարարվածություն Արմստատի տարեկան վիճակագրական ծրագիրը (ներառյալ՝ ՎԲՌ-ի և ՓՄՁ վիճակագրությունները) մշակվում է վիճակագրական տեղեկատվություն օգատագործողների պահանջարկի ուսումնասիրության հիման վրա ՝ Արմստատի պաշտոնական կայքի միջոցով և ընտրանքային կարգով ընտրված (ֆինանսական միջոցների սղությամբ պայմանավորված) շուրջ 147 հիմնական վիճակագրական տեղեկատվության օգտագործողների (պետական մարմիններ, գիտակրթական հաստատություններ, դատաիրավական մարմիններ, բանկային համակարգ, գործարար շրջանակներ, հասարակական և միջազգային կազմակերպություններ և զանգվածային լրատվամիջոցներ) ընգրկմամբ:
Օգտագործողների պահանջմունքները ուսումնասիրվում են աշխատանքային քննարկումների, խորհրդակցությունների, վիճակագրական ծրագրերի նախագծերի վերաբերյալ ստացված մեկնաբանությունների, Արմստատի պաշտոնական կայքում առկա.
'Օգտագործողների բավարարվածության հետազոտության' հարցաթերթի,
'Օգտագործողների շրջանում հետազոտության',
Հաճախ տրվող հարցերի միջոցով: Բացի այդ, վիճակագրական ծրագրերի նախապատրաստմանը վերաբերող փաստաթղթերի ամբողջական փաթեթները ներկայացվում են նաև Պաշտոնական վիճակագրություն օգտագործողների հանրային խորհրդին:
Վերջինիս կողմից ներկայացված առաջարկությունների/դիտողությունների հիման վրա ձևավորվում են այդ ծրագրերի նախագծերի վերջնական տարբերակները, որից հետո միայն ներկայացվում ՀՀ վիճակագրության պետական խորհրդին՝ հաստատման:
5.3 Ամբողջականություն ՎԲՌ-ն մշակվում և արդիականացվում է ըստ ՏԳՏԴ խմբ.2-ի 5-րդ ազգային նիշի մակարդակում առկա տնտեսական գործունեության տեսակներով զբաղվող Միավորների և ըստ Վարչատարածքային բաժանման միավորների դասակարգչի՝ համայնքային, բնակավայրերի/Երևան քաղաքի վարչական շրջանների բաշխվածության: ՓՄՁ վիճակագրությունը վարվում է տնտեսության ոչ ֆինանսական բիզնես հատվածում (Ըստ ՏԳՏԴ խմբ. 2-ի համապատասխան բաժինների ու S95 հատվածի) տնտեսական գործունեություն իրականացնող Միավորների և ՀՀ մարզային/Երևան քաղաքի բաշխվածության:
5.3.1 Տվյալների ամբողջականություն-տոկոս Կիրառելի չէ:
6 Ճշգրտություն և արժանահավատություն
6.1 Ընդհանուր ճշգրտություն ՎԲՌ-ի ու ՓՄՁ վիճակագրության արդյունքային տվյալների ճշգրտությունը կարելի գնահատել բարձր, քանի որ դրանք ձևավորվում են ոււղղակի և անուղղակի աղբյուրներից հավաքված/ստացված տեղեկությունների համադրման, տրամաբանական ու թվաբանական ստուգման, արժանահավատության գնահատման ու ճշգրտման արդյունքում:
6.2 Ընտրանքային սխալ ՎԲՌ-ի ու ՓՄՁ վիճակագրության վերաբերյալ տեղեկատվությունը հավաքվում/ստացվում է համատարած սկզբունքով: Հետևաբար վիճակագրական ընտրանքների իրականացումը կիրառելի չէ:
6.2.1 Ընտրանքային սխալ-ցուցանիշներ Կիրառելի չէ:
6.3 Ոչ ընտրանքային սխալ Կիրառելի չէ:
6.3.1 Ընդգրկվածության սխալ Կիրառելի չէ:
6.3.1.1 Գերընդգրկվածություն-տոկոս Կիրառելի չէ:
6.3.1.2 Ընդհանուր միավորներ -համամասնություն Ուղղակի և անուղղակի աղբյուրներից հավաքվող/ստացվող տեղեկատվության հարաբերակցությունը կազմում է 17 / 83:
6.3.2 Չափման սխալ Ուղղակի աղբյուրից էլեկտրոնային եղանակով հավաքվող տեղեկատվության նկատմամբ կիրառվում է ծրագրային ավտոմատ հսկողություն՝ միտված վիճակագրական հաշվետվություններում ներառված ցուցանիշների միջև տրամաբանական անհամապատասխանությունների բացառմանը: Բացի այդ, ինչպես էլեկտրոնային, այնպես էլ առձեռն հավաքվող հաշվետվությունները, մինչ դրանց համապատասխան շտեմարաններում մուտքագրումը, ենթարկվում են որակի լրացուցիչ ստուգումների և վավերացման՝ դրանց հետ Արմստատի աշխատակիցների անմիջական մասնագիտական աշխատանքների իրականացման արդյունքում: Անուղղակի աղբյուրից ստացվող տեղեկատվության արժանահավատության ու ամբողջականության ստուգման նպատակով դրանք համադրվում են ուղղակի աղբյուրներից հավաքված համապատասխան տեղեկությունների հետ: Արդյունքում բացահայտված անհամապատասխանությունները ճշգրտվում են համապատասխան ռեսպոնդենտների հետ: Անուղղակի աղբյուրներից ստացվող տեղեկատվության ամբողջականության խախտման, դասակարգումների սխալ կիրառման դեպքերի բացահայտման պարագայում դրանց վերաբերյալ տեղեկացվում է համապատասխան վարչական ռեգիստր վարվող մարմնին՝ անհրաժեշտ ճշգրտումներ ու տվյալների ամբողջականացում ապահովելու և ապագայում դրանցից խուսափելու նպատակով:
6.3.3 Պատասխանի բացակայության սխալ Կիրառելի չէ:
6.3.3.1  Միավորի չպատասխանելու մակարդակ- տոկոս Կիրառելի չէ:
6.3.3.2  Կետի չպատասխանելու մակարդակ- տոկոս Կիրառելի չէ:
6.3.4 Մշակման սխալ Հավաքված/ստացված տվյալների հետ էլեկտրոնային միջավայրում իրականացվում են ավտոմատ և/կամ աշխատակիցների կողմից անմիջական ստուգաճշտումներ: Նշված գոործիքակազմերի կիրառումը նվազագույնի է հասցնում վերջնարդյունքում ձևավորվող տեղեկատվության հնարավոր սխալները:
6.3.4.1 Իմպուտացիա - տոկոս Կիրառելի չէ:
6.3.5 Մոդելի ենթադրյալ սխալ Կիրառելի չէ:
6.4 Սեզոնային ճշգրտում Կիրառելի չէ:
6.5 Տվյալների վերանայում- քաղաքականություն ՎԲՌ-ի և ՓՄՁ վիճակագրության վարման հիմքում ընկած անվանական տեղեկատվության վերաբերյալ նոր ստացված/հայտնի դարձած/փոփոխված անվանական տվյալները արտացոլվում են համապատասխան տվյալների շտեմարաններում, որոնց հիման վրա հաշվարկվում են ճշգրտված նոր ցուցանիշներ: Այն դեպքում, երբ նշվածը հաջորդել է արդեն իսկ հրապարակված տեղեկատվությանը կամ պատրաստված շտեմարանների տվյալների օգտագործմանը, ապա համապատասխան ճշգրտումներ են իրականացվում նաև դրանցում, որոնք ուղեկցվում են փոփոխված ցուցանիշների վերաբերյալ համապատասխան նշումներով և/կամ պարզաբանումներով:
6.6 Տվյալների վերանայում-փորձառություն ՎԲՌ-ի և ՓՄՁ վիճակագրության արդյունքում պատրաստված վիճակագրական արտադրանքների վերանայումն իրականացվում է ըստ անհրաժեշտության՝ դրանց վերաբերյալ նոր՝ ճշգրտված տեղեկատվության ի հայտ գալու պարագայում:
6.6.1 Տվյալների վերանայում- միջին չափ Կիրառելի չէ:
7 Յուրաժամանակություն և ճշտապահություն
7.1 Յուրաժամանակություն ՎԲՌ-ի արդիականացված տվյալների շտեմարանը պատրաստվում է հաշվետու ժամանակահատվածի ավարտից 8 ամիս անց, իսկ ՓՄՁ վիճակագրությունը՝ 1 տարի անց:
7.1.1 Ժամանակահատված – առաջին արդյունքներ Կիրառելի չէ:
7.1.2 Ժամանակահատված – վերջնական արդյունքներ ՎԲՌ-ի արդիականացված տվյալների շտեմարանը պատրաստ է կիրառման հաշվետու ժամանակահատվածի վերջին օրվա ավարտից 8 ամիս , իսկ ՓՄՁ վիճակագրությունը՝ 12 ամիս անց:
7.2 Ճշտապահություն ՎԲՌ-ի արդիականացված տվյալների շտեմարանը պատրաստ է լինում կիրառման համար և ՓՄՁ վիճակագրությունը հրապարակվում է տարեկան ծրագրերով հրապարակման ժամանակացույցին համապատասխան և սահմանված ժամկետներից ուշացումներ չեն արձանագրվել:
7.2.1 Ճշտապահություն – ներկայացում և հրապարակում Կիրառելի չէ:
8 Համաձայնեցվածություն և համադրելիություն
8.1 Համադրելիություն-աշխարհագրական ՎԲՌ-ն և ՓՄՁ վիճակագրությունը ՀՀ մարզերի և Երևան քաղաքի կտրվածքով վարվում է միևնույն մեթոդաբանությամբ: Հետևաբար, նշված ոլորտների ՀՀ ամփոփ և մարզային/Երևան քաղաքի կտրվածքով ցանկացած ցուցանիշ համադրելի են միմյանց հետ: Ավելին, ՓՄՁ վիճակագրության շրջանակներում ըստ ՀՀ մարզային/Երևան քաղաքի բաշխվածության առկա են նշված ոլորտի ցուցանիշների աշխարհագրական տեսանկյունից համեմատական աղյուսակներ և գծապատկերներ:
8.1.1 Հայելային հոսքի վիճակագրության համար ասիմետրիա `գործակից Կիրառելի չէ:
8.2 Համադրելիություն-ժամանակի ընթացքում ՎԲՌ-ի և ՓՄՁ վիճակագրություն ցուցանիշների համադրումները ժամանակի մեջ ամբողջությամբ հնարավոր է իրականացնել՝ դրանց պատրաստման գործընթացում միևնույն մեթոդաբանության կիրառման դեպքում: Սակայն հաճախ, վիճակագրական դասակարգիչների փոփոխության և դրանց միջոցով նշված ոլորտներում առկա տեղեկատվության ծածկագրումների փոփոխությամբ պայմանավորված, անհրաժեշտություն է առաջանում ստեղծելու և կիրառելու փոփոխության ենթարկված դասակարգիչների միջև անցումային բանալիներ, որոնց կիրառմամբ էլ համադրելիության են բերվում տարբեր ժամակահատվածներին վերաբերող համանման ցուցանիշները:
8.2.1 Համադրելի ժամանակագրական շարքերի երկարությունը ՎԲՌ-ն վարվում է 2003թ.-ին հաջորդած , իսկ ՓՄՁ վիճակագրությունը՝ 2017թ.-ին հաջորդած ժամանակահատվածներից ի վեր:
8.3 Համաձայնեցվածություն-խաչաձև ոլորտներում Կիրառելի չէ:
8.4 Համաձայնեցվածություն- ենթատարեկան և տարեկան վիճակագրություն ՓՄՁ վիճակագրությանն առնչվող որոշ ցուցանիշներ օպերատիվ կերպով մշակվում և եռամսյակային պարբերականությամբ հրապարակվում են Արմստատի վիճակագրություն վարող ոլորտային մասնագիտական ստորաբաժանումների կողմից: Նշված ցուցանիշները. սակայն, դասական առումով , ՓՄՁ վիճակագրության վարման միջազգայնորեն ընդունված չափորոշիչների հետ համեմատ ունեն որոշակի առանձնահատկություններ՝ պայմանավորված դրանց վերաբերյալ տեղեկատվության հավաքման ու հրապարակման օպերատիվությամբ: Մասնավորապես, համաձայն ընդունված կանոնների, պետք է ապահովվի ՓՄՁ Միավորների շրջանակի ամբողջականությունը կամ ՓՄՁ Միավորների տարանջատումը պետք է իրականացվի աշխատողների միջին տարեկան թվաքանակով որոշվող չափերով և հաշվի առնի այդ Միավորների տարեկան շրջանառության ծավալները, մինչդեռ օպերատիվ կերպով հրապարակվող տեղեկատվությունը մշակելիս կիրառվում են այլ չափորոշիչներ: Հետևաբար տարեկան պարբերականությամբ հրապարակվող ՓՄՁ վիճակագրությունը մեթոդաբանական և ժամանակագրական առումներով համադրելի չէ եռամսյակային պարբերականությամբ հրապարակվող համապատասխան վիճակագրության հետ:
8.5 Համաձայնեցվածություն –Ազգային հաշիվներ ՎԲՌ-ի և ՓՄՁ վիճակագրության վարման ընթացքում կիրառվում են ԱՀՀ-2008-ով սահմանվող կամ դրանցից բխող մեթոդաբանություն, որոնք կիրառվում են նաև ազգային հաշիվների վիճակագրության ոլորտում: Հետևաբար դրանց արդյունքում պատրաստվող վիճակագրական արտադրանքները համադրելի են միմյանց հետ:
8.6 Համաձայնեցվածություն-ներքին ՎԲՌ-ի և ՓՄՁ վիճակագրության ամփոփ տվյալները ստացվում են դրանց հիմքում ընկած Միավորների վերաբերյալ անվանական տեղեկատվության մշակման արդյունքում, հետևաբար պատրաստվող ամփոփ տեղեկատվությունը ամբողջությամբ համահունչ է դրանց հիմքում ընկած անվանական տվյալների հետ:
9 Մատչելիություն և պարզություն
9.1 Նորությունների թողարկում Կիրառելի չէ:
9.2 Հրապարակումներ • «ՀՀ սոցիալ-տնտեսական վիճակը» ամսական տեղեկատվական զեկույց» (հայերեն և ռուսերեն ),
«Փոքր և միջին ձեռնարկատիրությունը Հայաստանի Հանրապետությունում» վիճակագրական տեղեկագիր , 2020թ:
9.3 Առցանց տվյալների բազաներ Կիրառելի չէ:
9.3.1 Տվյալների աղյուսակներ-խորհրդատվություններ Կիրառելի չէ:
9.4 Միկրոտվյալների հասանելիություն «Պաշտոնական վիճակագրության մասին» ՀՀ օրենք, Գլուխ 7, Հոդված 26. Գաղտնի տվյալների հասանելիությունը հետազոտական նպատակներով: Հետազոտական աշխատանքների իրականացման նպատակով հետազոտողների կողմից Արմստատ ներկայացված դիմումի հիման վրա և ՀՀ վիճակագրության պետական խորհրդի որոշմամբ վիճակագրական գաղտնիք պարունակող տվյալները բացառիկ դեպքերում Արմստատի կողմից կարող են տրամադրվել կամ հրապարակվել անվանական տվյալների ուղղակի կամ անուղղակի բացահայտման հնարավորություն չտվող՝ անվանազերծված ձևով:
Տվյալներն օգտագործվում են բացառապես հետազոտական նպատակներով, չեն կարող փոխանցվել այլ անձանց, չեն կարող հրապարակել անվանական հարթության անվանազերծված որևէ տվյալ և չեն կարող համադրվել այլ աղբյուրներից ստացված անվանական տվյալների հետ, նշվում են բոլոր հրահանգավորված նյութերի աղբյուրները, այդ անվանազերծված տվյալները հետազոտություններից հետո ոչնչացվում են: Տեղեկությունների չհրապարակման կամ այլ ձևով չտարածման դրույթը չի գործում այն դեպքում, երբ դրանք, Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությանը համապատասխան, հանդիսանում են բնական կամ այլ մենաշնորհային գործունեություն արտացոլող տեղեկություններ, որոնց չհրապարակումը (չտարածումը) էապես կազդի վիճակագրական տեղեկատվության ամբողջականության սկզբունքների պահպանման վրա:
9.5 Այլ Կիրառելի չէ:
9.6 Մեթոդաբանության փաստաթղթավորում ՎԲՌ-ի և ՓՄՁ վիճակագրության մեթոդաբանությունները արտացոլված են համապատասխան որակի հռչակագրերում `
https://www.armstat.am/file/Qualitydec/am/23.2.pdf
https://www.armstat.am/file/Qualitydec/am/23.1.pdf, իսկ դրանց վիճակագրական արտադրանքների պատրաստման գործընթացները՝ Ընդհանուր վիճակագրական բիզնես գործընթացի մոդելում:
https://www.armstat.am/am/?nid=177
https://www.armstat.am/am/?nid=678
Բացի այդ ՓՄՁ վերաբերյալ հրապարակվող վիճակագրական տեղեկագիրը պարունակում է նաև դրա մշակման մեթոդաբանությունը (տ՛ես՝ 'Փոքր և միջին ձեռնարկատիրությունը Հյաստանի Հանրապետությունում' վիճակագրական տեղեկագրի 4-5-րդ և 38-րդ էջերը:
9.7 Որակի փաստթղթավորում https://www.armstat.am/file/Qualitydec/am/23.1.pdf
https://www.armstat.am/file/Qualitydec/am/23.2.pdf
https://www.armstat.am/file/model/am/23.1.pdf
9.7.1 Մեթատվյալների ամբողջականություն-տոկոս Կիրառելի չէ:
9.7.2 Մեթատվյալներ - խորհրդատվություններ ՎԲՌ-ի տեղեկատվության ուղղակի աղբյուր հանդիսացող ռեսպոնդենտներին, վարչական ռեգիստրներ վարող պետական մարմիններին, ինչպես նաև վերջիններիս վարչական հաշվետվություններ ներկայացնող տնտեսավարողներին պարբերաբար և ըստ անհրաժեշտության (հեռախոսով, էլ. փոստով կամ պաշտոնական գրություններով) տրամադրվում են անհրաժեշտ մեթոդաբանական պարզաբանումներ, այդ թվում՝ կապված վիճակագրական դասակարգիչների կիրառման հետ: Նշված մեթոդաբանական խորհրդատվությունների հաշվառումը կիրառելի չէ:
10 Ծախս և ծանրաբեռնվածություն Կիրառելի չէ:
11 Գաղտնիություն
11.1 Գաղտնիություն -քաղաքականություն «Պաշտոնական վիճակագրության մասին» ՀՀ օրենք, Գլուխ 7. Վիճակագրական գաղտնիություն,
•«Պաշտոնական վիճակագրության մասին» ՀՀ օրենք, Գլուխ 1. Ընդհանուր դրույթներ, հոդված 4. Օրենքում օգտագործված հիմնական հասկացությունները, կետ 6), «Անվանական տվյալներ՝ վիճակագրական միավորին բնութագրող ցանկացած տեղեկություն, որը թույլ է տալիս կամ կարող է թույլ տալ ուղղակի կամ անուղղակի նույնականացնել նրան»:
•«Պաշտոնական վիճակագրության մասին» ՀՀ օրենք, Գլուխ 2. Պաշտոնական վիճակագրության հիմնարար սկզբունքները, հոդված 6. Պաշտոնական վիճակագրության հիմնարար սկզբունքները, կետ 6 «Վիճակագրական գաղտնիություն և բացառապես վիճակագրական նպատակներով օգտագործում. պաշտոնական վիճակագրություն արտադրողների կողմից ֆիզիկական և իրավաբանական անձանց վերաբերող՝ հավաքված կամ ստացված բոլոր անվանական տվյալների խիստ գաղտնիություն, ինչպես նաև բացառապես վիճակագրական նպատակներով դրանց օգտագործում»:
11.2 Գաղտնիություն-տվյալների մշակում «Պաշտոնական վիճակագրության մասին» ՀՀ օրենք, Գլուխ 7. Վիճակագրական գաղտնիություն,
•«Պաշտոնական վիճակագրության մասին» ՀՀ օրենք, Գլուխ 1. Ընդհանուր դրույթներ, հոդված 4. Օրենքում օգտագործված հիմնական հասկացությունները, կետ 6), «Անվանական տվյալներ՝ վիճակագրական միավորին բնութագրող ցանկացած տեղեկություն, որը թույլ է տալիս կամ կարող է թույլ տալ ուղղակի կամ անուղղակի նույնականացնել նրան»:
•«Պաշտոնական վիճակագրության մասին» ՀՀ օրենք, Գլուխ 2. Պաշտոնական վիճակագրության հիմնարար սկզբունքները, հոդված 6. Պաշտոնական վիճակագրության հիմնարար սկզբունքները, կետ 6 «Վիճակագրական գաղտնիություն և բացառապես վիճակագրական նպատակներով օգտագործում. պաշտոնական վիճակագրություն արտադրողների կողմից ֆիզիկական և իրավաբանական անձանց վերաբերող՝ հավաքված կամ ստացված բոլոր անվանական տվյալների խիստ գաղտնիություն, ինչպես նաև բացառապես վիճակագրական նպատակներով դրանց օգտագործում»:
12 Մեկնաբանություններ

Ներբեռնել SDMX 2.1 ֆայլ ֆորմատով: SDMX-ESQRS-Վիճակագրական բիզնես ռեգիստր / Փոքր և միջին ձեռնարկատիրության վիճակագրություն
Մեթատվյալների կառուցվածքի սահմանում SDMX 2.1- ում: SDMX-ESQRS-MSD